Kum 2013 December 11 khan Washington, USA ah President Barak Obama chuan Nelson Mandela, December 5 – a boral ta Memorial Service- ah he hla hmingthang tak “Invictus” tih hi a ‘recite’ chhuak a, amah Nelson Mandela pawhin a duh em em thin a ni. He hla chang tawp hian mi tam tak a fuih a ni:
It matters not how strait the gate,
How charged with punishments the scroll
I am the Master of My Fate
I am the Captain of My Soul
Kum 1995 April 19 ni khan American sipai bang, mi tawrawt leh mi hel Timothy McVeigh chuan Oklahoma khawpui laili taka Alfred P. Murrah Federal Building kawtah Truck a hung a, chu Truck chu Fertilizer, diesel leh thil kang thei chiin a khat tlat a. Zing dar 9.02 ah chiah ral atangin a tipuak a. A bul vela car 300 chuang leh a building chu a kang bal huam mai a. Naupang 19 tiamin mi 168 an thi nghal a. A titu chu an man chhuak thuai a, kum 2001 June ni 11 khan Indiana State a Terre Haute khuaa US Penitentiary-ah thihna tura chiu hlum a ni ta a. A thih dawn hian “Invictus” chu a ‘recite’ a, ‘I am the Master of my fate’ ti ngal ngal chungin a thi ta a ni. Mi tam tak chuan ‘a va pa rem rem ve’ kan ti mai thei. America rama
School leh College Graduation-ah hian “Invictus” tih hi an lam chhuah tam pawl a ni.
He hla ‘ Invictus’ ( hneh theih loh, unconquerable) tih hi “Humanism” hruaitu hmasa William Ernest Henley (1849 – 1903) in a phuah a ni. Amah hi mi intipa tak a ni a, a dam chhung hian TB natna hian a tibuai nasa a, a ke pawh tan hial a ngai a, TB chu a thihpui ta nge nge a ni. Mi tum ruh leh mihringte hi mahni insiam tha a, hlauh tur engmah nei lo, kan chunga khua rel kan tih pawh hi keimahni kuta awm a ni tia ngaitu a ni. Kum zabi 19 laiah khan Science lamahte hmasawnna a sang a, ‘Modernism’ tih te, ‘ Humanism’ tih te hian mi tam tak ngaihtuahna leh nun a hruai a ni. High School kan kal laiin Rudyard Kipling- a Poem ” If….” tih kha kan zir thin a, kan by- heart a, en lovin Pu Sangliana kan Headmaster khan min sawitir thin. A tawpah, ” You will be a Man, my Son!” han tih chher chher te kha a ropui kan ti thin a. “Invictus” te nen hian Humanism hla chuam, mihring fak leh fuihna a ni tih pawh chu kan hre hlei lo va.
William Henley ngaisang tak leh Humanist nu pakhat Dorothea Day hi a awm a. In ti thei ve thar thar tak a ni. Mahse a piangthar hlauh mai a, Humanist ho philosophy hlauhawnzia leh nun hruaitu dik tak chu Isua Krista hi a ni tih a chhar fu ta a. “Invictus” chhanna hla a phuah ve thung a, a chang tawpah chuan heti hian a ti:
I have no fear, though strait the gate,
He cleared from punishment the scroll.
Christ is the Master of My Fate,
Christ is the Captain of My Soul.
Nang eng hla zawk hi nge i sak dawn?
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
