Midangte chhiartir ve la!

(Rom 3:21 – 4:25)

Rin avânga thiamchanna

Zirlai hmasa lama kan zir tâk ang khân mihring fate zingah hian Pathian ngaiha mi fel tumah an awm lo va. Dân thu dawng a, nei hmasatu Judate ho te leh hnam dang, Grik mi leh Jentel zawng zawngte pawh Pathian hmaah chuan tu mah mi fel, Pathian tilâwm zo rêng rêng an awm lo. Hei vâng hian Pathian ropuina hmaah mi zawng zawng an tling lo fai vek mai a ni. Amaherawhchu, Pathian lehkhathu-ah, Dân thu (Torah – Mosia lehkhabute) leh Zâwlneite’n an lo sawi ber leh an lo puan chhuah ṭhin chu Dân tel lo va Pathian ngaiha mi fel nih theihna chu a ni a. Chu chu Thuthlung Thar hunah chuan Isua Krista rinna avanga miin Pathian laka ngaihdamna chang a, mi fel a lo nih theihna chu niin, Pathian felna lantîrtu a lo ni ta bawk a ni.

            Krista Isua ringtute chu Pathian zahngaihna avanga thiamchantira awmin, chhuah zalen an ni a. Dân thu pêk a awm hma leh serh a tan hmain Abrahama rinna chu Pathianin felnaah a chhût (calculate) sak ang khân Diknaa rorêltu Pathian chuan tûnhma, hmânlaia miten thil an lo tihsual tawhte chu hrem ngei tur a ni nain, Isua Krista tlanna inthawina leh a thisen rinnna avang chuan ngaihhnathiamin, hremna chu a pumpelhtîr a (in his forbearance he had left the sins committed beforehand unpunished, NIV). Mosia Dân awm hma leh Isua lo kal hma daih pawh khân Pathianin mihringte tân felna kawng a lo buatsaih tawh a. Chu chu rinna avânga Pathianin fela a ruatna chu niin, hei hi tunlai hunah pawh Pathian felna lantîrtu la ni zêlin, Isua Kristaa rinna nghat apiangte chu Pathianin thiam a chantîr ta zêl a ni.

            Pathianin Mosia hnêna Dân a pêkte kha Israel faten an zawm a, khawvel hnam zawng zawngte hmuh theiha mihringin Pathian a biak a, a tihlâwm theih dân tûr lantîrna leh amah nên zai khata an luan a, an hnaih theihna tûra duan a ni a. Mahse, dân a tamin a khirh êm êm mai a. Mihring tân a vaia zawm vek theih a nih loh zia pawh a lang chiang hle mai. Chuti chung chuan dân tam tak, khermei taka zâwm theite kha an inchhuang thei êm êm mai a. Mahse, dân tam tak zâwm chung pawh chuan Pathian lakah thiam an chang pha chuang lo. Dân zawm avanga Pathian tilâwm thei lo mihring chuan Isua Kristaa rinna a nghah avângin Pathian lakah thiam a lo chang ta zâwk a. Hei vâng hian dân zawm leh thiltih ṭhat chu tu tân mah inchhuanna chhan tur a lo ni thei ta rêng rêng lo a ni.

            Paula kha Rom khua leh tui a nih avângin an milem pathiante chungchangah tawnhriat tam tak a neih avangin beih pawh a bei nasa hle a. Pathian thu aṭangte, finna sâng aṭangte, thlarau lam aṭangte, thil ṭha zirna aṭangte leh khawtlang thil aṭangte pawhin a hnial nasa hle. Rom 1:18-32-ah te, 1 Korinth 8 – 10 pumpuiah te pawh Pathian pakhat chauh a awm thu leh pathian lemte chu engmah lo mai an nihzia sawifiahna atan a lo hmang hrep tawh a.

            Thil zawng zawng chungah leh he lei leh vanah pawh Pathian chu pakhat chauh a awm a. Chu Pathian awmchhun chuan suala tlu tawh mihringte thiamchanna tûr kawng khat chiah pawm a nei a, chu chu rinna a ni. Serhtan emaw tan loh emaw tân pawh chu Pathian awmchhunin kawng a siam awmchhun chu amah rinna chu a ni a, a ni chu mi zawng zawng Pathian a ni tiin Paula hian a nemnghet a ni.

            Hetianga rinna pawimawhzia a sawifiahnaah hian Mosia dân chu ngainêp a dodâltu (antimonium) tiin an sawichhe zui palh ang tih a ngaihtuah niin a lang a, chumi avang chuan, “rinna avangin Dân chu engmah lovah kan siam a ni lo va, kan nemnghet zâwk a ni,” (ch. 31-32) tiin a intlawhkhalh sa a. He thu hi bung 6-7-ah te leh 13:8-10-ah chiang zâwkin a sawifiah leh a ni.

Entawn atân Abrahama

            Israel fate thlahtu Abrahama khân Pathian hmaah tisaa thiltih chhuan tûr engmah a nei lova. Amaherawhchu, Pathian a rinna chu a felnaah Pathianin a pawm (chhût) sak a. Isua hunlaia Pharisaite khan an thlahtu Abrahama kha thiltih avânga Pathianin a fak leh thiam a chantîr entirna angin an sawi ṭhin a. Paula hian chutiang chu a nih loh zia Pathian thu aṭangin chiang takin a hnialin, a sawifiah a.        

Juda tam tak chuan Abrahama kha mi ṭha tak leh Pathian ṭih mi, sakhaw mi tak, Pathian rin leh thuzawmnaa lâwm ṭhin mii niin an hria a. Chu ama ṭhatna leh sakhaw mi nihna avâng chuan Pathianin a chhanchhuak/chhandam niin an ngai a. Chutiang a nih chuan chhandamna chu ama thawhchhuah a ni tihna a ni a. Isua hunlaia Pharisai hote pawh kha an ṭawngṭainaahte inchhuang takin, “Pathian, mi dang anga hlêprute, fel lote, uirête ka nih loh avâng leh he chhiahkhawntu ang pawh hi ka nih loh avângin i chungah ka lâwm e,” (Luka 18:11) tiin chapo takin an chham lauh lauh mai a ni.

            Abrahama kha ama felna leh hna a thawh ṭhat avânga Pathianin fel a tih tâk êm êm lam sawi tûr a awm lo va. Chutiang ngaihdân leh zirtirna dik lo hnial a, paihthlâkna tûrin Paula hian Genesis 15:6-a Mosia thuziak la chhuakin, “Tin, ani (Abrahama) chuan Lalpa chu a ring a; tichuan, ani chuan chu chu a felnaah a ruat ta a,” tiin, Abrahama chu Pathian a rin avâng chauha Pathianin fela a pawm tâk mai a nih thu aṭangin thil awmzia a sawifiah ta a ni.

            Genesis bung 15:6 hi Bible-a rinna, felna leh thiamchanna chungchang sawina kan hmuhna hmasa ber a ni a. Rinna chu thil eng emaw ring a, innghat a, va beiseina chu a ni a. Felna chu Pathian nêna inkâra engkim dik, sual tellohna leh thianghlimna a ni a. Paula hian Rom bung hmasa pathumte kha Judate leh Jentelte inanna – mahnia felna rêng nei kan nih lohzia – sawifiahna tûrin a hmang zo chiah a; Pathian hmelma kan nihzia chiang takin a târlang a. Thiamchantirna tih thumal chiah hi he chângah hian sawilang lo mahse, “a ruat ta a” (credited to him) tihah hian midangte ang bawka dâwt sawi ve ṭhin, hlauthâwng ve ṭhin, tisual ve ṭhin Abrahama kha, a nih ang ang khân Pathiana rinna nei a, a rinna avânga a thu a zawmna avângin Pathianin thiamchantirin, mi felah a ruat ta a ni.

            Abrahama kha ama felna leh thil ṭha a tih avânga Pathianin mi felah a pawma, thiam a chantîr a nih chuan chu a thiam channa chu amahin a hlawhchhuah a ni ang a, Pathian khawngaihna pawh ngai lovin, Pathianin fela pawm chu a bat a ni zâwk dâwn tihna a ni. Mahse, chutiang chu a ni lo tih Pathian lehkha thu-ah chiang taka a lan avangin, a thawh chhuah ni lovin, thiamchantîrtu a rinna chu Pathianin a felnaah a lo ruatsak ta zâwk a ni.

            An thiltih sual avânga hrem phûte, an phu ang rêng ni lova Pathian a ngaidam a, an sualnate a khuh sakte leh Pathianin khawlohna nei lo va a pawmte nihlawh zia chu Davida pawhin Sam-ah a lo sawi tawh a. Thiltih vânga felna hlawh chhuak loh satliah mai pawh ni lovin, thiltih vânga hrem ngei ngei turte pawh Pathianin ngaidamin, rinna avangin felah lo ruat zâwkin, mal a lo sâwm sak (engthâwl) ta zâwk a ni.           

            Abrahama’n Pathian hnên aṭanga felna a dawn kha serhtan vâng a ni nge ni lo tih chu mi fela ruat a nih kha serhtan hnu nge hma tih aṭangin a hriatchian theih a. Chutichuan, Pathianin mi fela a ruatna kha serhtan hma a nih avangin serhtan chu mi fel nihna tûra tehfungah Pathianin a hmang lo tihna a ni a. Mi zawng zawngin Pathian aṭanga felna – a malsawmna (engthâwlna) chu thiltih (serhtan) vâng ni lovin, rinna avângin an lo dawng ṭhîn a ni tih a lang chiang a. Abrahama rinna chu serhtan hma khân Pathianin felnaah pawm sakin, serhtan chu Pathian ngaiha fel chhinchhiahna a lo ni ta chauh zâwk a. Chutiang a nih avâng chuan Abrahama chu serhtan leh serhtan lohte tân pawh inang rengin rinna avanga pa – thlahtu bul a lo ni ta a ni.

Rinna avânga thutiam hlen

            Pathianin Abrahama leh a thlahte hnênah khawvêl roluahtu an la ni dâwn tia a tiamna hi hêng 1) a thlah leia vaivut zat an nih tûr thu a tiamnaah te, 2) Kanan ram an tana a tiamnaah te, leh 3) khawvêla hnam tinrêng ama zârah an la nihlawh dâwn a ni tia a tiamnaahte hian kan hmu a. Roluahtu nihna chu dân an zawm avânga neih turin a tiam lova, serhtan hma leh dân awm hmaa tiam a nih avângin rinnaa felna an chan vânga tiam a ni zâwk a. Dân zâwmtute chauh chu roluahtu tûr an nih chuan rinna chuan hlutna rêng a nei lo anga, thutiam pawh chuan lukhâwng engmah a nei hek lo vang. Thutiam chu dân awm hmaa siam a nih avângin dân aiin rinna chu Pathianin a dah pawimawh zâwk tih a chiang a ni.

            Dân chuan sualna pholangin, sual hre lote hnênah hriattîrin, tihchâkna pawh a pe tel thei a (Rom 7:7-11, eg. “Dânin min hriattîr lo se sual hi ka hre lo vang” ch. 7c), chumi avâng chuan Pathian thinurna chu a kaitho vin, Pathian thutiam malsâwmna chu a thleng thei ṭhin lo va. Bawhchhiatna chu thil awm ṭha sa reng bawhpelhna a ni a. Dân awmlohnaah pawh sualna awm tho mahse, bawhchhiat tur dân zamsa a awm miau loh avângin dân bawhchhiatna a thleng lo a ni. Thutiam chu khawngaihna avângin, Abrahama thlah zawng zawngten khêl lova an dawn theihna turin rinnain a lo thleng ta a. Dân anga Abrahama thlahte chungah chauh ni lovin, rinna avânga a thlahte chungah pawh a lo thleng ta bawk a ni.

Beisei tûr awma a lan tawh loh hnuah pawh a tiamtu rinawmna avângin a ring tlat a, Sari nên chuan tar tawh takin, taksa thi tawh ang leh chingin awm mahse, Pathiam thutiam chu a ring tlat a, chumi avâng chuan a rinna chu a felnaa ruat a lo ni ta. Pathian chuan engkim Abrahama aṭanga bul a ṭan thar leh avângin a hunlaia hmuh theih loh, thleng thei pawha lang lo chu Abrahama chuan rinnain a lo vuan tlat a. Chumi avang chuan Mosia dân hnuaia awmte leh dân pâwna awm zawng zawngte pawh Abrahama thlahte vek niin, “chi tam tak thlahtu” a lo ni ta a ni.

“Abrahama rinna chu a felnaa ruat a lo ni ta,” tia Mosia’n a lo ziak kha a lo hlu êm êm mai a. A chhan chu chu Pathian thu nung chu a hunlaia Abrahama tân chauha ziak a lo ni ngawt lo va, keini tunlai huna ringtute tan pawh hian a lo ni vek mai a. Hnathawk lo va, Pathian pawh ngaihsak lote tan, kan la chak loh lai khan Krista chu kan tan mantîra awmin, thihna hial a lo tâwk a, thiam kan channa tûrin kaihthawhin a awm bawk a. Isua Krista Pa leh Pathian, mitthi zîng ata kan Lalpa kaithotu ringtu kan ni a, chu kan rinna chauh Pathianin kan felnaah min ruat sak a ni. Amen.


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.