Midangte chhiartir ve la!

TIRHKOHTE 6:11-15 MIZCLBSI  [11] Tichuan, “Mosia leh Pathian pawi a sawi kan hria,” ti tûrin mite an tham a. [12] Mipuite leh upate leh Dân zirtîrtute chu an fuihpawrh a, Stefana chu an bei a, an man a, Sanhedrin hmaah an hruai ta nghâl a. [13] Hretu der an rawn thawhpui a, chûng chuan, “He mi hian kan Tempul thianghlim leh kan Dân hi a sawichhiat a bâng duh lo. [14] ‘Nazaret Isuan kan Tempul hi a ṭhiat ang a, Mosia Dân min pêkte hi a tidanglam vek dâwn,’ a tih kan hria a ni,” an ti a. [15] Rorêltute zawng zawng chuan Stefana chu an en ṭhuap a, a hmêl chu vântirhkoh hmêl angin an hmu a.

Sawi Zauna : Stephenan Chanchin Tha a hril leh thilmak a tih tih tawp an tum dan hmasaber chu a thusawi a dik lohna hailan (open debate) a ni. ‘A finna leh a sawipuitu Thlarau chu an hnial hneh si lo va,’ (6:10) tih kan hmu a. Lalpa thusawi, ‘In khingpuite tluk loh tûr leh hnial theih loh tûr finna leh mi chhân thiamna keiin ka pe dâwn si che u a,’ (Luka 21:15) tih kha a lo thleng dik ta a ni. A hnialtute chu an hlawhchham takah chuan an tih dan an thlak a. Dawt thu, ‘Mosia leh Pathian pawi a sawi  kan hria,’ ti turin mite an tham tih kan hmu a. ‘Mosia pawi a sawi’ tih thu ringawt hian Upate leh Dan zirtirtute chu Stephena chungah a ti thinrim nghal ringawt mai dawn a ni. Mipuite an lama siam turin dawt phuahchawp leh thamna (lies and bribe) an chelek ta a ni. Mipui pungkhawm hi engmah hre lo leh ngaihtuahna hmang lem lo an nih deuh vek avangin fuihpawrh (instigate) an harsa vak thin lo (Lalpa pawh mipuiin ‘Hosana’ tiin an chawimawi a, a hnu lawk-ah mipui ngai tho kha ‘Kheng bet rawh’ tiin an au leh thei mai a nih kha). Stephena chu an bei a, an man ta a ni. Temple thianghlim leh kan Dan a sawichhia a, ‘Nazaret Isuan kan Tempul hi a ṭhiat ang a, Mosia Dân min pêkte hi a tidanglam vek dâwn, a tih kan hria a ni,’ tiin an hek a ni.

Judaten Pathian an hnaih theihna, Pathian represent tu chu temple leh dan, (temple and law) hi a ni. Mosia hi dan Pathian hnen atanga dawngtu a ni a, an ngaisan dan chu namen lo tak a ni. Juda ho nunah hian an temple leh an dan hian bu a khuar thuk em em a, an thinlung-ah a tla na a ni. Temple chu Pathianin mihring a tawhna hmun a nih avangin a sawichhiat chu a chhunga cheng Pathian sawichhiatna tlukin an ngai nghet tlat a ni. Juda ho formula chu: Temple=Pathian, Dan=Mosia (Mosia an ngaihsan dan: Pathian mi, mihring zinga ropui ber, Pathianin hmai chhana a biak amah ang awm thei tawh lo). Isua chu Pathianin mihring a tawhna, Thu tisaa lo chang a, kan zinga cheng (God tabernacled among us. John 1:14) a ni. Temple-in a tum ber, a kawhhmuh ber Isua a lo lan takah chuan Temple chu hmun danglam a nihna a awm ta lo a ni. Lalpa khan amah leh amah inchhalin, ‘Ka hrilh a che u, Tempul aia ropui zâwk hetah hian a awm,’ (Matthaia 12:6) tiin a lo sawi tawh kha. Lalpan, ‘Temple hi thiat u la, ni thum chhungin ka tung ding leh ang,’ a tih khan a taksa thu a sawi a ni, tiin Johana chuan a lo ziak a (John 2:21). Tichuan Temple tak chu tho leh Isua taksa tih ropuia awm kha a ni a. Tun laiah chuan Isua ringtute kal khawm ‘kohhhran’ hi Isua taksa, thlarau Temple chu a ni ta a ni. Kan tum hmun kan thlen tawh chuan kawng kawhhmuhtu (direction) kan mamawh tawh lo a ni.

Dan hian Pathian rilru leh thil tum (God’s mind and will) a sawi avangin a pawimawh tak zet a ni. Stephena leh zirtirte hian (Lalpa ngei pawh khan) Mosia hmanga Pathianin Dan a pek hi an sawisel ngai lo a, dik lo taka Pharisai leh Dan zirtirtuten an hrilhfiah dan a dik loh zia an tar lang zawk thin a ni. A nihna takah chuan Lalpa khan, ‘Dân thu emaw, zâwlneite thu emaw ṭhiat tûra lo kal ka nih ring suh u, ṭhiat tûr ni lovin tifamkim tûra lo kal ka ni zâwk’ (Matthaia 5:17) tiin a sawi kha. A awmzia chu Mosia Danin a tum tak, a kawhhmuh tum chu Isua hi a ni, tihna a ni. Chuvangin, ‘Temple leh Danin an kawhhmuh, an lo entir chu Isua hi a ni a, amah Isua hi Temple leh Dan puitlinna/hlenchhuahna (fulfilment) chu a ni,’ tih hian Temple leh Dan kan dah hniam a ni lo va, kan chawisang zawk tihna a ni.

Sinai tlanga Mosian Pathian Dan a han lak a a hmai a lo eng ta ang chiah khan (Exodus 34:29) Stephena hmel chu a lo eng a, ‘a hmêl chu vântirhkoh hmêl angin an hmu a,’ tih a ni. Mosia hnena Dan petu Pathian chuan Stephenan chu a pek Dan a hrilhfiahna chu a pawm a ni tih a rawn tilang ta a ni ngei ang. Stephena chu thiltihtheihnain a khat a (v.8), hnial hneh theih loh khawp finna a nei a (v.10), a hmel chu vantirhkoh hmel ang mai a ni, (v.15) tihte hian Pathian duhsakna (favour) a chungah a awm a ni tih hai rual a ni lo.

Ngaihtuah zui atan : 50. Tun lai hian rawngbawl turin Isua ringtu, Pathian Thlarauvin a chenchilh nih hi a la tawkin i hria em, nge thil dang a ngai tawh? Pathian Thlarauvin a chenchilh chein i in hria em, engin nge Pathian chenchilhna dal che ni a i hriat?

51. Stephena dawta an hekna hi Lalpa Isua an hekna tho kha a ni a. Lalpa thu sawi, ‘Bâwih a pu aiin a ropui lo,’ tih thu ka hrilh tawh che u kha hre reng rawh u. Annin kei mi tihduhdah tawh chuan nangni pawh an tiduhdah ang che u; ka thu an zawm tawh chuan nangni thu pawh an zâwm ang,‘ (John 15:20) a tihte pawh min hriat chhuah tir awm e. Ringtu, nangmah ngei pawh, hek leh tihduhdaha an awm i hriat hian Lalpa thusawi dang hriat chhuah thin i nei em? Chu chuan a thlamuan thin che em?

52. Stephena chu dik lo taka heka a awm laiin, roreltute hmaah a hmel chu lo engin, vantirhkoh hmel angin an hmu a, tih kan hmu a. Dik lo taka hek i tawk tawh em, sawisel leh ngaihnep emaw i nih changin i hmel engtiangin nge a awm ve thin?


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.