Midangte chhiartir ve la!

Tin, chuta ṭang chuan Bethel-ah a han chho va; tin, chumi kawnga a kal lai chuan khua ata mipa naupangho an lo chhuak a, an rawn nuihzat a, a hnenah, “Nang lukawlhpa, han chho tawh! Nang lukawlhpa, han chho tawh,” an ti a. – 2 Lalte 2:23
 
Bible thawnthu i han chhiar a, “Eng nge maw thil awmzia ni reng reng le?” tih i nei tawh em?
 
2 Lalte 2:23-24 a lo lang hi a mak ber pawl chu a ni ang. Zawlnei Elisa chu Bethel lam pana a kal mek laiin naupanghovin an rawn nuihzat a, “Lukawlhpa” tia au elin, “Han chho tawh!” an ti bawk a. Elisa chuan Pathian hmingin anchhia a lawh a, ramhnuai aṭangin savawmnu pahnihan lo chhuak a, sawmli leh pahnih lai mai an rawn seh a.
 
Naupangin mi an chhaih nawmnah hremna atan chuan a na mah mahin a hriat. Elisa khan a lu kawlh avanga fiam kha a duh lo viau a ni ang maw?
 
A thawnthu hi kan hre sual a ni zawk ang em?
 
Thil thlen dan dik tak hre tur chuan a ram awm dan, Hebrai ṭawng hmang, sakhaw boruak leh Bible-a dah a nihna hmun te kan chik a ngai ang.
 
Bethel Pawimawhna
 
Kan chhuina hmanrua hmasa ber chu Bethel hi a ni ang.
 
A awmzia chu “Pathian In” tihna a ni. He hmunah hian Jakoba’n Pathian a tawk a, chu vangin Bethel tiin a hming a vuah a (Genesis 28:19). Mahse kum za tam a liam leh chuan he khua hi sakhaw thila helna nen sawi zawm a ni tlat.
 
Israel chu lalram pahniha ṭhen a nih hnuah khan Jeroboama’n Bethel-ah leh Dan-ah te maicham siamin rangkachak bawngno pahnih a dah a (1 Lalte 12:28-29). Heti a nih takah chuan Bethel chu hmar lam lalramin pathian dik lo a bia tih entirna a lo ni ta reng mai.
 
Hei hi mi thiamten sacred geography emaw cosmic geography emaw an lo tih ṭhin chu a ni: hmun ṭhenkhat hi an pawimawh chhan chu Pathian awmna hmun, Pathian biakna hmun emaw sakhaw bik biakna hmun an nih vang a ni.
 
Jerusalem chu Yahweh-a awmhmun thlan a ni a. Bethel chu hmanlaiah hmun thianghlim ni mah se tunah chuan mahni sakhaw phatsanna hmun a lo ni ta reng mai.
 
A ram awm danah thil pakhat chik ngai deuh a awm bawk.
 
2 Lalte 2:2 ah Elija leh Elisa te Gilgal aṭanga Bethel an kal thu kan hmu a, chutah chuan Hebrai verb “chhuk” tihna hman a ni. Gilgal hi kan hriat anga Jordan phaizawla awm a nih chuan Bethel chu chhoh ngai a ni tlat.
 
Kal chho tur ni reng si eng vangin nge chhuk tia sawi a nih?
 
Gilgal dang sawi a tumna a ni thei ang. Sawi fiahtu ṭhenkhat chuan awmze ril deuh a nei an ti a: phatsantu khua Bethela kal chu thlarau lama tlakhniam entirna a ni tiin.
 
Rin thu mai erawh a ni a, mahse he changa chho leh chhuk tih an hmang tlat mai hi chuan heti zawnga sawi fiah mai a ni pawh hi a ti awm angin, rilru a luah ve tho mai.
 
Naupang An Ni Tak Tak Em?
 
Chhiartu tam tak chuan naupang rualin zawlnei putar an chhaih nawmnah angah an ngai a. Mahse a Hebrai ṭawng hmanah erawh a chiang fak tlat lo.
 
“Mipa naupangte” tia lehlin tak hi ne’arim qetannim a ni.
 
Na’ar hi noun niin naupang sawina a ni thei a, tleirawl, chhiahhlawh emaw tlangval sawina pawh a ni thei bawk. Josefa kha kum sawm leh pasarih a nihin na’ar tia sawi a ni (Genesis 37:2). Lal a nih tawh hnuah Solomona pawh khan na’ar qaton tiin amah leh amah a insawi (1 Lalte 3:7).
 
Chang 24 na chuan thumal dang yeladim a hmang tel a, chu chu naupang te tak te sawina ai mahin tleirawl sawina atana hman ṭhin a ni. 1 Lalte 12:9-10 ah chuan he thu milpui tho hi Rehoboama thurawn petu tlangvalho sawina atan hman a ni.
 
Chu vangin Elisa chhaihtute kha tleirawl emaw tlangval rual emaw an ni thei tlat.
 
Sawi fiahtu ṭhenkhat phei chuan Bethela sakhaw mi emaw lal ina hnathawk emaw an nih theih thu an sawi ve bawk a. A thu mai aṭang chuan hei hi nemngheh theih a ni lo a, mahse hethil thleng hi naupang rilru thianghlim takin mi an chhaih mai mai ngawt chu a nih loh hmel ta riau.
 
“Lukhawlhpa, Han Chho Tawh!” Tih Chu Eng Nge A Awmzia”
 
An awm dan sawina Hebrai thumal qalas hi hmusit emaw diriam emaw sawina a ni a.
 
Mahse engah nge “Han chho tawh” an tih kher?
 
Thil awm thei pakhat chu an chhaihna ṭawngkam hi a hma lawka Elija kal dan nen khan a ngaihbel theih tlat. He thil thlen hma lawk hian Elija kha ṭhawngaleivirah vana lak chhoh a nih kha (2 Lalte 2:11).
 
Chu vangin an chhaihna ṭawngkam hi, “Elija ang khan engah nge i chhoh ve loh?” tihna a ni thei.
 
Ṭawngkam dangin han sawi ta ila, Elija thlaktu a nihna chu rin tlak a nih leh nih loh thu-ah Elisa kha an diriam a ni.
 
Sawi fiah dan dang leh chuan a thute hi Bethel nen a sawi zawm a. Elisa khan phatsantute pathian biakna hmunpui a pan avangin, chho tura an tihna khan Bethel sakhaw dan zawm ve tura tihna a keng tel a ni tiin.
 
Hetiang zawnga kan chhiar chuan an chhaihna kha Yahweh laka Elisa rinawmna va chonaah a ngaih theih tlat a ni.
 
“Lukawlhpa” tih pawh khan awmze thuk zawk a nei mai thei.
 
Elija kha pa hmulphurh chhe tak, emaw sahmul puana inthuam mi anga sawi a ni (2 Lalte 1:8). Chu vangin Elisa kha lukawlhpa an tih khan Elija nena khaikhinna niin Elija thlaktu atana tlak lo an tihna anga ngaih theih a ni.
 
He’ng sawi fiah dante hi chiang fak an ni lo. Amaherawhchu, an chhaih nawmnahna khan a zawlnei nihna lam a khawih tel a ni ngei ang, a lan dan va sawina ngawr ngawr ni lovin.
 
Engati Nge Sawmli leh Pahnih Kher?
 
Savawmnu pahnihin tleirawl sawmli leh pahnih lai an han seh ta kher hian he thawnthu hi a tirapawm zual a.
 
Thil pawimawh deuh pakhat erawh hi chu han en teh ang: an seh tih chauhvin a sawi a, an vaiin sawmli leh pahnihte kha an thi a ti chiah lo.
 
2 Lalte 10:14 ah sawmli leh pahnih tih hi a lang leh a, Jehua’n Juda lal chhungkuaa mi sawmli leh pahnih a tihhlum thu-ah khan.
 
Sawi fiahtu ṭhenkhat chuan he’ng thil thleng pahnihte hi inzawmna neiin an sawi a, sakhuana leh lal rorelna dik lo chunga Pathian rorelna lo thleng sawina ve ve an ni si a.
 
Thu kalphung inang dang leh pawh a la awm.
 
2 Lalte 1 ah khan lal sipai hotuten Elija kha “chhuk” turin thu an pe nawn an pe nawn a. 2 Lalte 2 ah chuan Elisa kha a au nawmnahtuten “chho” turin an ti ve thung a.
 
He’ngte hi tihpalh thil thu ni lovin hre reng chunga dah luh an ni ang.
 
Chutih rualin thil te ber thlenga awmze neihtir vek lo tura kan fimkhur chu a ṭha ang. Bible ziaktu hian savawmnu pahnih an awm chhan leh an seh tuar mi sawmli leh pahnih an awm chhante hi an sawi fiah tlat lo.
 
A ziaktu hian he thil thleng hi Elisa thinrim thiltih mai ni lovin Yahweh thuneihna nena sawi zawm theih rorelna lo thleng angin a ziak tih hi a pawimawh zawk lai chu a ni.
 
Elisa, Mosia leh Josua
 
A thawnthu zau zawkah hian chhuina hmanraw pawimawh tak a awm.
 
Elija leh Elisa te kha Mosia leh Josua nen inanna tam tak an nei.
 
Mosia’n Tuipui Sen a ṭhen a. Josua’n Israel fate Jordan lui a kanpui. Elija’n a tiangin Jordan lui a ṭhen a, a awm tawh loh hnuah Elisa’n he thilmak hi a ti ve leh.
 
Josua’n Mosia a thlak ang bawkin Elisa’n Elija a thlak.
 
A thlaktu pahnihte hi Pathian thuneihna kengtu dik tak an ni tih hriat tur a ni ang.
 
Thil thlenna hmun pawhin he’ng inzawmnate hi a tinghet tlat. Jeriko, Gilgal, Jordan lui leh Bethel te hi Josua thawnthuah an lang tam viau.
 
Jeriko khan Pathian chakna a tar lang a. Bethel bul Ai khuaa an tlawmna khan thuawih loh rah a tar lang bawk. Bethel pawh hi a hnu lamah pathian lem biakna hmunpui tia sawi theih a nih tak kha.
 
Chu vangin Elisa rawngbawlna hi Israel te chanchina thuthlung laka an rinawmna leh an helleh ṭhinna chanchin chhunga awm a ni.
 
Thilmak Pathum, Thupuan Pathum
 
Elija awm loh hnua Elisa thilmak tih pathumte kha han ngaihtuah teh.
 
A hmasa berin Jordan lui a ṭhen a (2 Lalte 2:13-14), Elija a thlak tih a tihchianna atan.
 
A dawtah Jeriko tui ṭha lo a tiṭha a (2 Lalte 2:19-22), Pathian malsawmna leh siam thar lehna tihlanna atan.
 
A pathumnaah Bethel bulah savawmin mi an seh (2 Lalte 2:23-24), Pathian rorelna tihlanna atan.
 
A inlaklawn chhoh dan hi han chik mah teh.
 
Jordan luiah zawlnei a nihna chu tihchian a ni a. Jeriko-ah zawlnei a nihna chuan nunna a thlen a. Bethel bulah zawlnei a nihna hnawl a nih vangin Pathian rorelna a lo thleng a ni.
 
A inan loh dan hi a mak asin.
 
Jeriko chu siam tharin a awm a. Bethel bula tleirawl sual rualte chuan rorelna an hmachhawn.
 
Malsawmtu Pathian bawk khan rorelna a lek kawh.
 
He thupui hi Bible-ah hian a lang reng reng a ni. Pathian thianghlimna hi ngilneihnaah chauh ngaih chi a ni lo; helna leh sual a do bawk ṭhin.
 
Hei Hian Isua Lam A Kawk Em?
 
Isua nena pawh kalphung inang deuh a awm.
 
Elisa anga siam thar lehna kawnga Pathian thiltihtheihna tar langin Isua pawh khan thilmak a ti a. Damlote a tidam a, nun keh chhiate a tidam a, nunna a pe zel a.
 
Chutih rualin Isua pawhin sakhaw kal sualna kha a do tlat a.
 
Matthaia 23 ah chuan sakhaw mite vervekna na takin a dem a. Luka 19:41-44 ah chuan Jerusalem a ṭah a, a chhiat tur chungchanga vaulawkna thu a sawi bawk.
 
Hei hi tehkhinna mai a ni a, Krista chungchang hrilhlawkna a ni hran lo.
 
Amaherawhchu an rawngbawlnate hian Pathian thuneihna chuan khawngaihna leh rorelna a keng tel ve ve tih an sawi a ni.
 
Eng Nge Kristianten Kan Zir Tur?
 
He thil thleng hi a rapthlak tih chu kan pawm tlat reng ang. A thil thlen chhan vel kan hriatna hian rorelna ken kawh a nih dan rapthlak lutuk chungchanga zawhna awm theite chu a tinep chuang hauh lo.
 
Mahse he thu hi naupangten a lan dan an nuihzat avanga zawlnei pakhatin a hrem tak chiamna thu ringawt anga ngaihna kha chu a phet hneh viau mai.
 
He thawnthu hi Israelten Yahweh laka rinawmna leh sakhaw thila vervekna inkara an then velna thawnthu zau zawk chhunga awm ve a ni.
 
A zirtir pawimawh ber pawh Bethel nena sawi zawm theih a ni mahna.
 
Bethel chu “Pathian In” tihna a la ni reng. Chanchin thianghlim chhinchhiahtlak tak, sakhaw kalphung ngelnghet leh chawimawina ṭawngkam te a nei kim vek. Mahse Bible ziaktuten an dem em em sakhaw biakna tihphung ṭhenkhat nen sawi zawm a ni ta tlat.
 
Hetiang thil a thleng thei hi vawiina Kristiante hian kan ngaimawh tur a ni ang.
 
Kohhrante hian Biak In ropui tak tak, kalphung zahawm tak tak, tihphung ṭha tak tak leh Pathian biakna ṭawngkam urhsun tak tak nei reng chungin Pathian thudik lakah kan lo rinawm tawh lo reng thei.
 
Sakhaw nei nihna hi thlarauva rinawmna nen a inang kher lo.
 
Tin, he thawnthu hian Bible hi uluk taka chhiar a ṭul tih min hriat nawntir a. A thlenna hmun a pawimawh tih te, Hebrai ṭawnghmang a pawimawh tih te, thil thlen hun lai boruak a pawimawh tih te, ṭawnghmang inzul dan a pawimawh tihte nen.
 
He’ng zawng zawng aia pawimawh chu, Pathian lakah nge kan rinawm a, a thuneihna kengtu nia inchhal sakhaw thilte lakah tih hi inzawt nawn fo turin he chang hian min sawm a ni.
 
A chhan chu an sakhaw biakna a vervek hnuah pawh Bethel kha chuan a hming thianghlim tak kha a la pu tlat.
 
A hming a chawi ber Pathian laka rinawm tawh chuang si lovin Pathian In tiin a hmun chu kan la sawi reng thei tlat a ni.


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.