Midangte chhiartir ve la!

“I ram lo thleng rawh se. I duhzâwng vâna tih a nih angin leiah tih ni rawh se..”

– Matthaia 6:10

Isuan ṭawngṭai dân tûr a zirtîr hi kan chhiarin kan sawi nasa viau a, mahse, a awmzia tak tak hi kan hrethiam lo tlangpui ṭhin niin ka hre ve ṭhin a.  He ṭawngṭaina thu hi chham satliah tûr leh nakin huna  beisena min petu tûr nilovin, kan tûn hun nun atâna ṭawngṭaina, thim thuneihna chunga indona puânna, leh khawvel nun, Van nuna khat tûra sâwmna a ni . Isuan a zirtîrte hnena he ṭawngṭaina a zirtîr khân, sakhuana a zirtîr lova, Pathian thinlung leh a chatuan remruat – a mi te kal tlanga he khawvela Pathian Lalram din lehna chungchang a zirtîr a ni.

I. Pathian lalram chu engnge ni ta ber?           A awlsam thei ang bera kan sawi dâwn chuan Pathian Lalram chu Pathianin ro a relna leh thu a neihna hmun a ni. Ram inrelbawlna (political system) leh ramri nei hmun (geographical location) sawina a ni lova, Lalber duhdân leh rorêlna zawmna leh dahsanna hmun a ni. Chu Lalram chu nakin huna lo thleng tûr ni lovin, Isuan, “Pathian Lalram chu in chhungah a awm,” (Luka 17:21) a tih angin, kan tûn hun nuna thleng tûr a ni. Thih hnua vanram kai chungchâng a ni lova, kan damlai, kan tûn hun nuna Van Nunin kan nun zawng zâwnga Lalna leh Thuneihna a channa a ni.

“I Lalram lo thleng rawh se” tia kan ṭawngṭai hian hêngte hi kan dil tihna a ni:

              •            Pathian thuneihna kan thinlungah siamthar lo ni rawh se,

              •            Pathian felna chu kan chetzia leh thiltih tinrêngah tarlan ni rawh se.

              •            Pathian rorêlnain sualna khawvel rapbet rawh se.

II. Khawvel hnuchhawnna a ni lo.       Kristian tam tak chuan khawvel hi tlanchhuah san tûr, chenna tlak lo angin kan thlir ṭhin a. Pathian Lalram chu vanram, thih hnu chauha kan chan tûr angin kan ngai ṭhin a. Mahse Isuan ṭawngṭai dân min zirtîr khân “I lalramah min hruai rawh,” tih nilovin, “I Lalram lo thleng rawh se,” tia ṭawngṭai tûrin min zirtîr a ni. Khawvel hnuchhawn leh tlanbosan zawng ni lovin, khawvel siamtharna (transformation) zawk dil turin min zirtir a ni.Pathian thu zirchiangtu, a hming tarlan loh mi pakhat chuan hetihian a sawi a, “Vanram nghak tûr chauha chhandam nilovin, Van Nun khawvela thlentîr tûra chhandam kan ni,” tiin. He thu hi a pawmawmin, a pawimawh em em a ni.

“I Lalram lo thleng rawh se” tia kan ṭawngṭaiin, hêngte pawh hi kan dil tel bawk tihna a ni:

•            Kan in te hi Vanram ‘embassy’ ah lo chang se.

•            Kan kohhrante hi Pathian Lalram ‘colony’ lo ni se.

•            Kan thinlung chu Krista lalna lalṭhutphahah lo chang rawh se.

He ṭawngṭaina hi chham satliah mai lovin, thuawihnain a um zui char char a ngai a ni.

III. Lalram chu sawrkar a ni a, sakhuana a ni lo.        Sakhuana chuan kalphung, tihdân phung (tradition) chauh min pek laiin, Lalram chuan inthlak danglamna (transformation) min pe thung a ni. Isuan sakhaw thu a hril lova, Lalram thu a hril zawk a ni (Matthaia 4:17). Sakhuana chuan mite chu kohhran hrang hrang, nunphung leh thurin hrang hrangin a thliar hrang a, mahse Lalram chuan Lal pakhat, dân pakhat leh thiltum pakhat hnuaiah a inzawm khawm tîr a ni.

Dik tak chuan, tûnlai huna thil lungchhiatthlâk tak pakhat chu Mizo kohhran pawl hrang hrangte hi Lalram thil tum aiin pâwlram inrelbawlna (denomination)-ah an rinawm ta zawk hi a ni. Kohhran pawl tam tak hian Pathian Ram hmasâwn ai chuan mahni pâwl humhalh leh hmasâwnna kan ngaipawimawh tawh zawk niin a lang. Myles Munroe-a chuan “Denomination hian Pathian Lalram thiltum inpumkhatna tichhiain min thendarh a ni,” a ti a ni.

“I Lalram lo thleng rawh se” tih hi pâwlram inthenna thiahna leh Lalram inpumkhatna tûra Pa Pathian hnena dilna a ni a. Pathian duhzâwnga kan ngaihdânte phah hniama, Pâwlram politics chu Lalram thil (Kingdom Priorities)-a thlak thlengna a ni.

IV. I duhzawng: leiah tih ni rawh se.   “I duhzâwng vâna tih a nih angin leiah tih ni rawh se,” tih hian Pathian Lalram awmzia leh nihna a tarlang chiang hle a. Pathian Lalram a thlennaah chuan Pathian Thu chu dodalna tel lovin zawm nghal a ni ṭhin a. Vanramah chuan  Pathian thu chu tikhawtlai lo, sawibuai lo, leh luhlulna tel lova zawm nghal leh tih nghal a ni ṭhin a ni.He thu hmanga kan ṭawngṭai hian “Lalpa, rawn ti rawh” tih chauh ni lovin “I duh angin ka rawn ti e,” tiin Pathian hnenah kan inhlan a ni.

V. Lalram chu keimahni atangin a intan tûr a ni.        Pathian Ram chu keimahnia thleng tûra kan remtih hmasak zet loh chuan khawvêla lo thleng tûrin kan ṭawngṭai thei lo va. Pathian Lalram chuan kan ngaihtuahna a hneh a, kan duhthlanna a thuhnuaiah a dah a, kan thil ngaihhlutte a thlakthleng hmasak phawt a ngai a ni. Kan mimal nun hi Lalber Lalna hmunah a chan hmasak zet loh chuan kan ṭawngṭaina chu awmze neilo a ni tih kan hriat hmasak a ṭul.

Hmui chauha chawimawia, nuna phatsan leh si ang ringtu i ni lovang u (Matthaia 15:8). “I Lalram lo thleng rawh se” tih hi nitina inpekna, thlarauva in ṭana, chhungril zawng zawng inthlak danglamna, huaisen taka “Isua chu Lalpa a ni—hetah, tûnah, engkim chungah,” tih nuna puan chhuahna a ni.

VI. Lalram ringtu leh pâwlram ringtu danglamna.

Lalram RingtuPâwlram Ringtu
RinawmnaLalber Isua leh a chatuan Lalram tan an rinawmPâwlram, hming leh, inrelbawlnaah an rinawm.
NihnaKrista taksa (Kohhran) leh Van khua leh tui nihnaah an chiang.Pâwlram nihna leh hmingin an nun a kaihruai.
Rilru sukthlekKhawvel pum leh chatuan tana Lalber rilru an tawmpui.Pâwlram thiltum leh hmalakna chauhin an rilru a khat.
ThuneihnaPathian Thu nung leh Thlarau Thianghlim thiltihtheihnaah.Pâwlram dân, inrelbawlna leh thiltihtheihnaah.
InpumkhatnaRingtu zawng zawng Krista taksaah pumkhat, pakhat kan nihnaah an chiang.Pâwlram nihna, hming leh rinnaa a anpui te chauh a pawm.
Tum bulpuiPathian Lalram Chanchin Tha hrila, Isua zuitu (disciple) siam.Pâwlram chawilen a, mahni Lawina kohhran (Pâwl) tih len.
ThutakA harsa a nih pawh pâwlram tihdân aiin Pathian thutak zirtîrna an dah sang.Pathian thutak zirtîrna nen a inkalh pawhin Pâwlram tihdân (tradition) a dah pawimawh hmasa.
Thlarau lam thlirdânKohhran chu Krista Taksa, Pathian Lalram, Pathian thuneihna hmun.Kohhran chu sakhuana system pakhat, a member te intih bikna leh in hung bikna.
Chakna hnarThlarau hruai, thlarau thilpek leh thiltihtheihnaah.Program, nihna leh chanvo, thuneihna inremchhohnaah.
Ṭawngṭai tum berKhawvelah Pathian lalram a lo thlen a, Isua zuitu tam tak an lo chhuah theih nan.Pâwlram inrelbawlna, program, leh pâwl thanlenna.
Tum bulpuiKhawvela Pathian lalram dina, a duhna tihhlawhtlin.Pâwlram kalphung sawh ngheh leh thantîr.
Rah chhuahHmangaihna, inpumkhatna, chakna leh thiltihtheihna.Inthenna, dan hmanga intehna, chapona leh Thlaraua han theihlohna

(He khaikhinna hi a in hal vek tihna ni vek lovin a kaldun theihna tam tak a awm)

Tlangkawmna: Tûn hun hnuhnung, khawvel buai tak karah hian Kohhrante hian kan hming tihlar te, building ropui tak tak sak te, kan pâwlram zauh tumna rilru zawng zawng dah tha a, Pathian lalram din leh sak lamah hian tan kan lak zual a hun hle a ni. A awmzia chu Kohhran member tam leh ropuina lamah buai tawh lovin Isua Zuitu (Disciple) tha siam lamah hian kan buai a hun ta khawp mai. Kan tihdân, kalphung ringawt nilovin Pathian thutak chawisan a, Krista chauh chawimawi a hun a ni.

Chhiartu duhtak te u, he thu hmang hian i lo inenfiah theuh teh ang u. Sakhuana, pâwlram, tihdân leh kalphung, program, nihnain a hruai satliah nge i niha, Pathian Lalram nun neia Thlarau Thianghlim in a hruai? Pathian Lalram i nunah a thleng tawh em le? 

“I Lalram lo thleng rawh se.”


Rev. Zothanpuia hi Dawrpui Vengthar, Aizawl, Mizoram ah a piang a. High School te a zawh hnu ah a nun pum Pathian tan a hlan a. Calvary Baptist Bible College atangin B.Th. zovin, South India Baptist Bible College and Seminary atangin M.Div a zo leh a ni. Bible a zir zawh hnu hian Pathian Kohna angin Evangelist-a hmun hrang hrang a rawngbawl in, Bible College ah te a zirtir pah a. China ramah te missionary a lo awm tawh in, a pianna ram Mizoram ah kum 6 Pastor hna a thawk leh a. Pathian kohna zau zawk dawngin tun ah hian Delhi Mizo Inkhawm(DMI) ah Chaplain hna a thawk mek a ni.


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.