Midangte chhiartir ve la!

IV
Gospel Singer lar tak Bill Gaither- a pawla  mi Tanya Goodman Sykes hian hla runthlak deuh mai a sa a, in hriat tawh pawh ka ring. Chu hla chu “Look For Me” tih a ni a. Hmangaih kal tain a hmangaih vanram lo lut ve chiah hnenah a thuchah a ni a. Chu khawpui mawi i lo thlen chuan min rawn zawng la, chutah chuan keipawh ka lo awm ang a ti a ni.

“I realise when you arrive there’ll be so much to view,
After you’ve been there  ten thousand years a million, may be two,
Look for me, for I will be there too.”
(I lo thlen chuan ennawm hmuh tur a tam tih ka hria. Kum sang sawm i awm hnuah, aa, kum
maktaduai, maktaduai hnih pawh i duh mai thei e. Min rawn zawng la, keipawh ka lo awm
ngei ang)


Tupawh mai hian vanram thlen kan chakna chhan ber pakhat chu kan hmangaih kal tate nena kan inhmu leh tur hi a ni. Kan fa hmuh hmasak mipa Lalpan min pek chu nausen tein a hnenah a hruai leh ta a. Kum sawmnga hnuah pawh kan ngaihtuah chhuah apiangin kan lung a tileng a, hmuh leh kan chak em em thin. A nu Sangteii hian a mitthlain angel naupang te, thla neia thlawk delh delh ni tur te hian a hmu thin. Chutiang deuh chuan kan hmangaih kal ta te hi vanramah hmuh leh kan beisei a, chu chuan vanram min tingai thin a, min tilawm bawk thin. Tirhkoh Paula pawh khan helai ai chuan Krista hnena awm chu a thlang zawk a (Phil.1:23) Rawngbawltu rinawmte pawh hian “Kraws hmangaihna thu hril zel hi, tul lo sela, ka Lal Isu, lei hrehawm hi kalsan thuaia, i hnen thlen ka nghakhlel,” an lo ti mek bawk a. Lal Isuan mangang lo turin min ti ngawih ngawih a, ” In tan hmun siamin ka kal dawn hi. Tin, in tan hmun ka han siam chuan ka lo kir leh ang a, ka hnenah ka la ang che u, ka awmnaah nangni pawh in awm theih nan.” ( Johana 14:2,3) Chu mi hun tur chu Tirhkoh Paulan 1 Thess.4:13-18 ah hian chiang takin min hrilh a, a thu tawpah chuan, ” Kumkhuain Lalpa hnenah kan awm tawh ang,” a ti (1Thess 4:17) Hetah hian amah ringtute chu kan tel vek a, Lal Isua ringtu kan hmangaihte nen chuan kan inhmu ngei ang. Vanramah chuan kum maktaduai pawh inzawng ila, hun awm tawh lohnaah chuan mitkhapkar ang lek a ni ang. Mit tha lo leh mitdel thinte pawhin an khaw hmuh an sawisel tawh lo vang a. Kan inhmangaih tawnnate hi a famkim tawh ang a, he khawvela nupa inhmangaih tak, hmel dur inhmuh tuma inthen mai duh ut ut thinte pawh Krista hmangaihna famkimin kan inhmangaih tawh ang a. Kan fate kan duhsak luata kan zilhna lama hmaisen kan hmuhtir thinte kha kan hre tawh lo vang. Tah chuan mingo,  mi hang, kohhran pawl hrang hrang  tih angte a hming pawh kan hre tawh lo vang. Vawiina ka biak peih lohte hi ka thian tha ber an ni tawh ang a. Natna, inthen, thihna, hlauhna a awm tawh lo vang. Kan hmangaih takte nen inthen leh tawh lohna tura kan intawh lehna hmun chu vanram chauh hi a ni a, Nunna Bu- a hming chuangte chauh chenna tur a ni. Mi kan inhre vek ang a, kan awma hming bel a ngai tawh lo vang a, kan nupui kan pasal,  kan
fate, kan vuangvua zawng zawngte pawh  hmel ngaiin kan inhmu theuh ang a, thlarau riai ruai kan ni lo vang a, ‘identity card’ a ngai lovang.


V
Lal leh mi hausate hian ‘ruaitheh’ ( banquet) hi an hausakzia leh ropuizia entir nan an hmang fo va. Khawvela ruai ropui bera sawi chu BC 483 kuma Persia lal Ahasuera ruaitheh kha a ni (Estheri 1:1-9). He ruaitheh hian ni 180 ( kum chanve) a awh a, mi tin maiin rangkachak nova duh tawka in tur uain te chu a li leng lung mai a ni. He ruaithehah hian mi lian leh mi ropui bakah vantlang mi naran pawh an tel vek ni tur a ni. A chhimtu tam lamah chuan kum 1995-a Ms Jayalalitha-in a ‘foster son’  tana ruai a thehsak kha a ni an ti. Chhimtute hi mi 150,000 an ni. Keini pawhin kan duhsak zawngte chu chaw eiahte kan insawm a, ruai han inthehsak
em hi chu thil vang deuh a ni a. Ruaitheh hrim hrim hi chu kan uar khawp mai a, engemaw tihpui deuh a awm chuan ruaitheh hi a turah kan dah tawh mai a ni.

Bible- ah hian chaw ei khawm,  ruai theh, chaw ei tura insawm thu hi a tam em em a. Lal Isua pawh khan ei leh in chungchang hi thil dang zawng aiin a sawi zing zawk an ti.  Vanramah chuan ‘van ruai ropui,’ Beramno Lal Isua mo lawmna ruai kan theh dawn a ni. “He tlangah hian Sipaihote Lalpa chuan mi tinrengte tan thil thautein ruai a theh ang…Lalpa Pathian chuan mi zawng zawng hmai ata chu mittuite a hrufai ang a, a mite hmingchhiatna chu leilung luah zawng zawng ata a la bo vang, Lalpan chu chu a sawi tawh si a” (Isaia 25:6-8). “Tin ‘Beramno nupui neihna ruai theha sawmte chu an eng a thawl e,’ tiin ziak rawh mi ti a”(Thupuan 19:9). “Vanram chu lal tu emaw a fapa tana lawi chaw siam nen chuan tehkhin a ni,” (Mat. 22:2).

Ruai siam dawna thil buaithlak tak chu engzatnge ei tur lo kal ang tih hi a ni. Mizotena kan inzir ngai em em chu miin min sawm a, kan theih leh theih loh tur kan sawi tlang thei lo hi a ni. Tawngkam thain, “Kan rawn tum dawn nia,” kan han ti a, a sawmtu tan a luhaithlak thin. Kan naupan laiin ka thian tha takte hian vawk an talh a, chaw ei turin min sawm nasa a, mi ina chaw ei ka zah avangin ka hnial thla tawp a, ka thianpa beidawng hmel kha ka theihnghilh thei lo. Ka hriatchhuah apiangin ka zak chem chem thin. President of India hian khual tha tana ‘Banquet’ a siamah min sawm ta se, ‘Ka hman lo ve’ tih chu a atthlak viau ang.   

“Lalber chuan ruai theh a peih ta e,
Hmun a awm kil turte sawm la,
Aw, rawn khawm la, a in lo khat sela
Riltam leh retheiten kil se. “


Lalberin a ngaih pawimawh a sawmte khan an rawn pha ta tlat mai. Israel fate pawh khu an ni awm e. Chutah Lalber chuan a hote hnenah,
“Lamlian leh daiahte chhuak la,
Sual kawng thim tak zingahte chuan
Kal la, kal la, ngilnei tak chungin,
Vakvaite rawn hruai lut rawh.” tiin a tir chhuak a.


Beramno nupui ( kohhranho) lawmna tur ruai Menu chuan phek sawm a daih ang. Mikaela te, Gabriela te, Raphaela te, Seraf leh Cherub hote chu an fatu ang a, Angel Thianghlim Choir-in Davida hla phuah thar chu sain min awi ang a. Kan hrawk, kan mit, kan bengte a va tlai dawn em! Chu ruai ropui kil tura min sawmna hi ngaihthah chi a ni lo ve.

VI

Mi tupawh mai hian tuemaw thuneihna hnuaia awm ai chuan mahni thuneihna leh rorelna hnuaia awm hi kan duh theuh mai a. Mizoramah pawh lalte ban an ni a, mahni roreltu thlang thei kan ni tih kan hriat chuan a thlangtu mai ni lova a thlanate nih kan duh theuh mai. Chief Minister nih chu duh mah ila a awlai loh zia kan hria a, bul tan nan zirlai hruaitu nih kan duh a, chutah political pawl hruaitu, MLA han niha CM  nih te pawh han chuh theih kan duh a. VC member emaw, Local Council member emaw pawh kan inchuh a. Kohhran leh NGO pawl hrang hrangahte Chairman, Secretary atangin Committee member nih tak ngialte pawh kan duh thin.


Vanramah pawh  rorel tur kan lo ni reng mai a! Khawi lai thli emaw boruakin emawa nem thlek dual dual tur hi kan ni hauh lo mai. 2 Timothy 2:11-12 ah chuan heti hian kan hmu. “He thu hi a rinawm a ni: ‘A thihnaah kan thih  tawh si chuan, a nunnaah kan nung bawk ang. Kan tuar chuan a rorelnaah ro kan rel ang”. Rev 22:5 ah chuan “Tin, zan a awm leh tawh lovang a, khawnvar eng leh ni eng an ngai lovang, Lalpa an Pathian chuan anmahni a en dawn si a; tichuan chatuanin ro an rel ang,”  tih kan hmu. Hetah hian rorelnaah  kan tel ve dawn tih a chiang a, Lal Isua chuan, “Ka Pain ram mi ruatsak angin ram ka ruatsak che u a ni, tichuan
Israel hnam sawm leh hnam  hnih rorelsakin lalthutphahah in la thu ang, ” a ti (Luka 22: 30).

Angel leh vantirhkohte hi Pathian siam an ni a, Pathian laka hel Diabola leh a hote van atanga hnawh chhuah tih loh kha chu Pathian fak leh chawimawiin an awm a. Keinin thla neia thlawk duai duai tur anga kan ngaih ang hi an ni kher lo vang. Pathian thu chuan, “Anni zawng zawng chu rawngbawlna thlarau, chhandamna rochung turte tan (keini ho hi) rawngbawl tura tirh chhuah an ni lo vem ni?” ( Heb. 2:14) a ti. Tirhkoh Paula phei chuan, “Tun dam chhung khawsak thute chu sawi loh, vantirhkohte lam pawh kan ngaihtuah dawn tih in hre lo vem ni?” min ti a nih chu mawle (1Kor.6:3). Vanramah chuan Roreltu Lalber chu Lal Isua a ni. Tunah pawh Pathian lalthutphah ding lama thua min tawngtaisaktu leh min sawi saktu (Advocate) a ni. A bulah kan thut hun chuan engemaw rel tur ni ang le kan ti mai thei. Vantirhkoh zelthel deuh te chungchang kan rel dawn te pawh a ni mahna! Israel hnam sawmte chunga ro kan rel chuan Benjamin Netanyahu te, Golda Meir, Puithiam Kaiapha leh Albert Einstein te chung chang kan rel dawn em ni ang? Tunah kan hre thei rih lo ve.

Van thar kan luah dawn chauh a ni lo va, lei thar kan luah dawn a ni a, tuna kan Universe leh lei aia engtia liana zau nge kan hre phak lo. Rorel tur tam turzia hriat mai theih a ni lo. Lalberin beram leh kelte a hlir hunah chuan tunge beram nia tunge kel tihte pawh kan lo thlirpui dawn a ni mahna. Mi tinin an thiltih ang zela rorelna Krista lalthutthleng hmaah chuan Champion turte kan lo thlanpui dawn a ni ang e.


“Isuan ro a rel e, vanthutphah chungah khian,
A lu-ah lallukhum,  a ke bula mi thianghlim nen.
Ropuiin chhandamte, a sirah an inkhawm,
Nakinah chuan kan tel ve ang a.”


VII

Khawvela Mall lian bera an sawi thin “Mall of America” an tih, US- a Minneapolis khawpuia mi ah khuan thianten min hruai a. Mall lian pui pui ka hmu tawh thin a, mahse chu Mall chu ka suangtuah phak loh a ni. Acres 60 chhungah dawr 520 a awm a, nitin mi nuai hnih velin an tlawh thin. Giant Wheel lian pui pui te chu Mall chhunga han awm chi pawh em ni tih tur a ni. Tunnel ang deuhah hian kan kal a, kan sir lam leh chung lam chu Aquarium lian lutuk hi a lo ni a, whale ft 6 vel tur leh sangha dang chi tinreng, ‘sea horse’ an tih an hnung lama Helicopter ang deuh va thla vir char char, kut zungchal tiat awrh lek si te, hmuh sen loh a ni mai. Restaurant- ah thil kan ei lai chuan a sira ‘rain forest’ ruahte han sur leh thut karah chuan hauhukte hi an rawn inlar a, an hualreu tuar tuar a, Mall chhung a ni ta lo emaw tih mai tur a ni. Mizorama thingtlangpa hian  Mall a rin dan hi  han suangtuah se, Delhi- a Ambience Mall ang pawh khu a ngaihtuah thiam a rinawm loh.


Vanram pawh hi eng ang pawhin han sep rawtuiin han suangtuah mah ila, a nih dan tur tlem te pawh kan sawi chhuak thei lo a nih hi. Mizopa titi thiam Pu Zatluanga te, Pu Hmangaihate ang kha lo tho lehin vanram chanchin min han hrilh se zawng, a then tal chu kan hre thei mahna.
“Mihring thinlunga lut ngai lo, mit hmuh loh,beng hriat ngai loh, 
Mangan leh hah hre tawh lo chuan,
An ning law’ng, ennawm thlir fan,
Lalpa hmangaih bang lovin an fak lo vang.”


Van thar leh lei tharah chuan hmuhnawm a va tam dawn em! Kum sang sawm chhung pawhin kan thlir seng lo vang. Chu hmun kan kal theihna turin Pathianin kawng a rawn hawng a, chu kawng chu A Fapa Lal Isua a ni. Ani chuan keimaha kal lo chu tuman Pa hnen an thleng thei lo a ti tawp a, tupawh a pianthar loh chuan Pathian ram a hmu thei  lo vang a ti bawk. Vanram kal i duh chuan i piangthar tur a ni tawp mai. Vawi khat tal misual thi tur i ni tih inhria a, inchhir a, Pathian ngaihdamna dil a, Lal Isua hi ringin i Chhandamtu a ni tih i la hrilh lo a nih chuan i piangthar lo a ni. Pathian thu hi hriat zel leh tawngtaia amah Pathian pawl chakna i nei ngai lo a nih chuan i piangthar lo a ni. Krista thlarau i neih loh chuan ama mi i ni lo va, i puangthar lo a ni. (Rom 8:9) Lal Isua ringtute emaw, la ring lote pawh, hmangaihna i neih loh chuan i piangthar lo a ni. I nuna sual leh dik lo pawi tihna nei lova, Lal Isua khawngaihna Chanchin tha hi midangten hre ve se tia duhsakna rilru i nei ngai lo a nih chuan i piangthar lo tihna a ni. Kohhrana i inhmanna leh thil sual tilo nia inhriaa ngaih ti tha mai i nih chuan i piangthar lo tihna a ni. I pianthar loh chuan Nunna Bu- ah i hming a chuang lo vang a, vanramah i kal miah lo vang.

Mahse vawiin hian a khawngaihna leh zahngaihna avangin Lal Isuan chhandama i awm theih nan,  ama hnenah vanrama i kal theih nan a la sawm a che (2 Kor.6:1,2: Thupuan 3:20). Vanram luhna kawng hi a zim a, boralna kawng zau zawk zawh mai hi a awlin chuta kal pawh an tam a ni (Mat.7:13,14).


Unau duhtak, vanramah rawn zawng ta che ila, hmuh turin i lo awm ve ang em?


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.