Chhunzawmna
X
Huan nge Triangle?
‘Inneihna hrilh fiah dan chi dang pawh a la awm. Tuna ka han sawi zawh tak Bible in inneihna a hrilh fiah dan zawng zawng kha a kalh vek. He hrilh fiahna hi a darh zau viau lehnghal. Khawvel hmun hrang hrangah an sawi ṭhin kha hria.
‘Huan hmanga inneihna hrilh fiah, ka tih mai hi, David leh Vera Mace te lehkhabu ziah Marriage East and West tih aṭanga lo lar a ni a. Anni hi marriage counsellor niin kum 1958 khan Chiengmai, Thailand ah Asia mi sawmhnih vel nen marriage seminar an buatsaih a ni.
‘Heti anga huan hmanga inneihna hrilh fiahna, China aṭanga Mace te nupain an rawn tih hi biology dik lova innghat a ni. Mipa chu chi thehtu angin a ngai a, hmeichhia chu lei emaw huan emaw angin a ngai thung a. Mipa chuan a chi chu hmeichhiaah a tuh a. Hmeichhe taksa chuan chu chi chu a lo chawm a, leiin buh chi a lo chawm ang hian. Chu chi aṭang chuan thlai a lo piang chhuak ang hian naute chu mipa chi aṭangin a lo piang a. Naute chu mipa fa bik, a thlarau kal zel, a nun chhunzawmna a ni.
‘Ka’n sawi nawn leh ang e: Hei hi biology dik lo leh ṭha lo a ni. Chutih rualin hetia huan anga hrilh fiahna hian nghawng a ngah khawp mai. Ka han sawi zawr zawr ang e:
‘A hmasa berah chuan: mipate hi hmeichhia aiin an pawimawh. Lei kha thlai chi tlukin a pawimawh thei lo ang bawkin hmeichhia kha mipa tlukin a pawimawh thei tlat lo a ni. A nihna aṭang ringawt pawhin a pawimawh lo zawk, a belhbawmtu zawk a ni nghal tawp. Hei hian Asia ramah chauh pawh ni lo, Europe leh America-ahte pawh mipa leh hmeichhe inkara hleih neihna hi thil dang zawng aiin a hrilh fiah zawk a ni. Africa ramah hian a ni ve em tih chu in thu thu a ni ang chu.
‘Pahnihna: fapate hi fanute aiin an pawimawh. Fapate kal tlangin chhungkaw hming chu chawi chhunzawm zel a ni a. Fapa nei lo chhungkua, thlah kal zel nei lo chu a zung nena inzawm tawh lo thing ang a ni. A thlahtute chu thlamuanna nei lo vin an ral mai a ni.
Ngaithlatute chu an che deuh suau a, an ngaihtuah thuk ve viau a ni tih a lang reng mai.
Pathumna: Pasal leh nupui inlaichinna chu neitu leh thil neih inkara inlaichinna ang mai a ni, chi thehtu chu a chi thehna lei neitu a ni angin. Hmeichhe hna ber chu thupek zawm kha a ni tawp a. Mipa kha duh thlang theitu a la ni zui. Huan a lei tur a thlang a. Huan chuan sawi theih a nei ve lo. A thlan dawna a buk ber pawh huan lei chu chi ṭhan nan a ṭhat leh ṭhat loh a ni.
‘Palina: Huan anga hrilh fiahna chhungah chuan fanau tel lo inneihna chu lei ṭha lo anga ṭangkaina nei lo leh awmze awm lo a ni. Hmeichhia chuan nau a pai theih loh chuan a nih tur ang a ni pha lo tihna a ni.
‘Pangana: Huan anga hrilh fiahna chuan inṭhen leh nupui pakhat aia tam neihte hi a kawk deuh tlat. Mi, a huanin rah a chhuah theih loh chuan a neitu hmasa hnenah kir lehin hmeichhe pa chu a man pek tawh a dil let leh emaw, chu huan chu nei thovin huan dang rah chhuah thei tur a lei belh leh emaw a ni ṭhin. Nupui pakhat aia tam neih hi he huan aṭanga hrilh fiahna aṭang chuah hian hriat thiam theih a ni. Chu bakah mipa chuan huan tam tak a nei thei a, huan erawh chuan neitu pakhat chauh a nei thei. Huan aṭanga hrilh fiahnaah hi chuan hmeichhe chan hi a chhe nghal tawp mai a ni.
‘Parukna: Hmeichhe man chungchang hi ka sawi tawh a: Hei hi huan anga hrilh fiahna nen hian a inzawm hnai hle a ni. A nihna takah chuan huan man a ni lo va, huanin rah a la chhuah turte man kha a ni zawk ang. A hming hi ngaih kawih theih a ni. Nupui man ni lo vin fa a la neih turte man zawk kha a ni. Hei vang hian alawm a chang chuan fa a neih hma chuan pek tlak a nih loh, a chang phei chuan fapa a hrin hma chuan pek tlak a ni lo ṭhin. Hmeithai chuan a pasal boral ta hnam pawn lam mi a nei leh a nih chuan a fate an chhuhsak ṭhin, a chhan chu he’ng naupangte man petu chu a pasalte hnam kha an ni tlat. An nu hmeithai tawh khan neitu nihna a nei hauh lo. He huan aṭanga hrilh fiahnaah hi chuan hmeithai hi mi azawnga lainatawm ber a ni. Neitu nei tawh lo thil kha a ni tawp tawh mai a ni.
‘Pasarihna: Huan anga hrilh fiahna hian uirena kawnga mipa aia hmeichhia dem a hlawh chhan hi a tifiah awm e. An pahnih khan an thiam lo. Mipa a uire hian eng nge thleng. Ama huan ni lo vah chi a tuh. Kha huan neitu lakah khan thil a tisual a, man a nih chuan a thiltih man a pek pawh a ṭul ang. Amaherawhchu a nupui lakah emaw, an inneih thutiam lakah emaw thil tisualah ngaih a ni tlat lo.
‘Hmeichhia a uire a nih ve thung chuan a pasal laka a tih theih tenawm ber a ti a ni. A pasal huanah pawn lam mi chi tuh a lo phalsak a. An chhungkaw thlah kal zel tur chu him lo thei dinhmunah a lo dah a. An inneihna kha a tibawrhbang a ni.
‘A tawp berah: Huan anga hrilh fiahnaah hian nupui pasal nei lote tan hmun a awm ve lo. Pasal nei lo hmeichhia chu rah chhuah thei reng huan, mahse chi tuhtu hnena pek loh ang a ni. Hei hian awmzia a nei lo. Mipa nupui nei lo dinhmun phei hi chu han ngaihtuah phak maia thil atthlak ber a ni. Chi thehtu, a chi thehna tura huan lei lo a ni. Ngaihtuah thiam chi pawh a ni lo!
A tawp ber thu ka han sawi hian mipuite chu an nui hum hum a. Biak In thlenga min hruaitu Maurice-a kha ka zuk hmu a, a lo nui ṭha mai a, a ṭhianten fiamin an lo inbeng bawrh bawrh a.
‘He’ng thu zawng zawngah hian huan anga hrilh fiahna hi Bible hrilh fiahna hian a kalh vek a ni.
‘A hmasa berin, Bible chuan inthlah chawnna chungchanga ngaihdan dik lo hi a hnawl a. Mipa chi aṭanga nau hi lo piang a ni ngawt lo, Bible in a sawi ang leh tunlai thiamnain a finfiah tawh angin mipa leh hmeichhia hian inang rengin nunna thar lo piang turah hian an thawh a ni. Naute chu mipa fa bik ni lovin, nupa fa a ni. An pahniha an nu leh pate kalsan tur an nih ang te, an pahniha invuan tur an nih ang leh an pahniha tisa pumkhat ni tur an nih angin naute chu a nu leh a pate ta ve ve a ni.
‘Huan anga hrilh fiahna hian hmeichhiate lakah hleih a nei hle. Bible thlir danah chuan hmeichhia hi thilsiam nep zawk a ni lo va, a pasal tan a tlukpui kawppui a ni a, neih thil ni lo vin mihring ve bawk a ni.
‘Huan anga hrilh fiahna chuan kawppui pakhat aia tam neih theihna inneihna a kawk deuh tlat. A chhan chu hmeichhia hi neih thil, duh huna a man chhiara hralh mai theih angin a ngai tlat. Bible chuan nupui pakhat nei turin min ti.
‘Huan leh triangle aṭang hian duh kan thlan a ngai a ni. I nupui chu huan angin nge i ngaih a i nu leh pate i kalsan chhan, i vawn leh tisa pumkhat i nihpui tura i kawppui angin?
Ka chawl hlek a. A reh duk tawh mai. Triangle lem ka ziah kha tam tak chuan an thlir ṭhap a, an mitah chuan zawhna pakhat awmin ka zuk hmu a. Tichuan ka chhunzawm leh a:
‘Zawhna pakhat a la awm thei ang. Kan triangle-ah hian khawi lai nge fa in a chan ve ang? He zawhna hi chhang duh kan awm em?
Ban an phar suau mai. Nu pakhat kum sawmthum hnaih tawh awm deuh, nau pua hi ka kawk a. A lo tho a, hma lam rawn panin blackboard chu a rawn hnaih a. Tichuan, ihe lovin triangle lai tak chu a rawn kawk ta chat a.
‘Aw, a dik,’ ka ti a, mipuite chu an thaw huaiin ka hria. ‘Naute hmun chu triangle lai takah hian a ni. Nu leh pate tisa inpumkhatnaa lo inṭan a ni a. Nu leh pate inhmangaihna leh rinawmna in a tuam vel a, an inneih chu dan ang thlap a nihnain a vengin a awp a ni. Hei hi inneihna triangle a naute hmun dik tak chu a ni. He hmunah chauh hian a lo ṭhan puitlinna tur leh nupui pasal a la neih ve na tur atana a mamawh boruak chu a awm a ni.’
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
