Bung 2: KRISTA ANNA/CHRISTLIKENESS (chhunzawmna)
THUTHLUNG THAR ENTIRNA THENKHATTE
Pathian mihringa insiam a nihnaah Krista ang kan ni tur a ni
|henkhat chu heti ang ngaihtuahna hian mi rap deuh awm e. “Pathian mihringa insiam te chu thil thleng danglam bik a ni a, entawn theih loh a ni dawn lo’m ni?” i ti ngei ang.
A chhanna chu ‘aw’ leh ‘aih’ a ni. ‘Aw’ a nihna chu Pathian Fapa kha mihringa insiamin Nazareth Isuaah a rawn piang a, hei hi vawi khat thil thleng, thleng nawn leh tawh lo tur a ni; ‘aih’ a nihna chu a inngaihtlawmna ropui tak kha entawn tura min tih chu a ni. Chu vangin Paula’n Philippi 2:5-8 ah khan heti hian a lo ziak a:
He rilru, Krista Isua pawha awm bawk kha, nangmahniah awm rawh se; ani zawngin Pathian anga awma, Pathian tluka awm chu thil thlâkhlelh hleih theihah a ruat lo va, mihringte anga lo piangin, bâwih angah a insiam a, amah leh amah a intitlâwm ta zâwk a. Tin, mihring anga lo awmin a inngaitlâwm a, thi khawp hiala thu zâwmin a lo awm ta a, kraws-a thihna ngei chu.
A hnathawhah Krista ang kan ni tur a ni
Pathian mihringa lo insiam a nihna atangin a hnathawhah kan lut tawh ang. Tichuan a zirtirte nen a hun tawp lam a hmanna pindan chungnungah khan i han lut ve teh ang. Zanriah an kil laiin a puante a dah a, inhrukna puan a la a, a veng a, maihunah tui a bun a, a zirtirte ke a sil ta a. A sil zawhah chuan a thutnaah a thu leh a, heti hian thu a sawi a: “Kei Lalpa leh Zirtirtu mahin in ke ka sil chuan, nangni pawhin in ke in insilsak tur a ni. In chunga ka tih ang hian nangni pawhin in tih vena turin ka tihhmuh che u a ni si a” (Johana 13:14-15).
Kristian thenkhat chuan heta Isua thupek hi a sawi ang angin an lo zawm a, Lalpa Zanriah buatsaihnaah hian ke silna hun te an hmang tel thin. An tidik tho mai thei e. A hunlai azira a thusawi awmzia erawh an chhut tel a tha ang. Isuan a hunlaia chhiahhlawhte tih awm tawk leka ngaih a tih ang khan keini pawhin thawh hreh nei lovin hna hmuhsitawma ngaih pawh kan thawk thei zel tur a ni ang.
A hmangaihnaah Krista ang kan ni tur a ni
Tirhkoh Paula’n, “Tin, Kristan a hmangaih che ua, rimtui atan Pathian hnena thilhlanah leh inthawinaa kan aia a inpek ang bawk khan, hmangaihnaah awm rawh u” (Ephesi 5:2) tiin a ziak a. ‘Hmangaihnaa awm’ tura thupek awmzia chu kan nunzia zawng zawngah hmangaihna a tel tur a ni tihna a ni a, ‘kan aia a inpek’ tih hian kraws a kawk bawk. Chuti a nih chuan Paula hian a thihnaah Krista ang turin min ti tihna a ni a, Kalvaria hmangaihna lo lang ang kha kan hmangaihna chu a ni tur a ni.
A nihna tak i hmu fiah em? Paula hian Pathian mihringa insiam Krista ang te, a zirtirte ke sil Krista ang te leh krawsa inpe Krista ang te ni turin min ti a nih chu.
Krista nuna he’ng thil thleng pawimawh tak takte hian Krista anna tak tak chu an tilang a. Entir nan he bungah tho hian Paula chuan pasalte chu Kristan kohhranho a hmangaih a, an aia mahni a inpe ang khan an nupuite hmangaih turin a ti a ni (Ephesi 5:25).
A dawhtheihnaah Krista ang kan ni tur a ni
He entirna atan hi chuan Paula zirtirna ni lovin Petera zirtirna hi en ve thung ila. Petera lehkhathawn pakhatna bung zawng zawng hian Krista tana tawrhna a kawk vek a, a chhan chu he lehkhathawn ziak hun hi tihduhdahna lo intan lai vel kha a nih vang a ni.
A bik takin bung 2 ah khan Petera chuan Kristian chhiahhlawhte chu (dik lo taka hrem an nih chuan) tuar hram hram tur leh sual chu suala thungrul lo turin a ngen a (1 Petera 2:18). Heti anga koh kan nih chhan chu Krista pawh khan a tawrh vang a ni, a hniaka kan zuina turin entawn tur min hnutchhiah a (1 Petera 2:21).
Kan tunlai khawvelah tihduhdahna a pun chhoh zel avang hian dik lo taka tawrhna kawnga Krista ang tura kohna hi a pawimawh chhoh zel a rinawm.
A rawngbawlnaah Krista kan ang tur a ni
Paula leh Petera te zirtirna kan thlir tawh a, tunah chuan Johana ziak atangin Isua zirtirna lo thlir ve thung ila (Johana 17:18; 20:21).
Isua chuan tawngtaiin Pa hnenah, “Nangin khawvela kei mi tir ang khan, kei pawhin anni chu khawvelah ka tirh hi” a ti a; tichuan zirtirte a tirhchhuah dawn khan an hnenah, “Tin, Isuan an hnenah, “In chungah thlamuanna awm rawh se; Pain kei mi tir ang bawkin ka tirh che u hi,” a ti ve leh a. He’ng thute hian pawimawhna tak an nei a ni.
Hei hi Chanchin |ha Johana ziaka zirtirte tirhchhuahna ropui lanna a ni ve satliah ngawt lova, khawvela zirtirte hna tur chu Krista hna ang kha a ni tur a ni tih hriattirna a ni. Eng kawngah maw? A thu pawimawh lai chu ‘khawvelah tirh’ tih hi a ni. A awmzia chu, Krista kha kan khawvelah a rawn lut angin keini pawh mi khawvelah kan va lut tur a ni.
Archbishop Michael Ramsay chuan mawihnai takin hei hi a hrilhfiah a:
Ringhlelte rinhlelhnaah tak, zawhna neite zawhnaah tak leh kawng bote khawharnaah tak va indaha kan chet chhuah chauh hian a ni kan rinna hi kan puan chhuaha kan chawimawi ni.
Hetia mite khawvela va luhna tak hi Pathian mihringa insiam rawngbawlna kan sawi awmzia chu a ni a, chuti ang zelin mission rawngbawlna tak tak chu heti ang rawngbawlna vek hi a ni. Tichuan a rawngbawlnaah Krista ang kan ni tur a ni.
Tichuan he’ngte hi Krista kan an theihna pawimawh deuh kawng nga te chu an ni: Pathian mihringa insiam a nihnaah, a hnathawhah, a hmangaihnaah, a dawhtheihnaah leh a rawngbawlnaah.
KAN NI TIN NUN A NGHAWNG THEI DAN
Krista anna kan han sawi takte hmang khan kan ni tin nun nghawng thei kawng thum i han thur chhuak teh ang.
Krista anna leh tawrhna
Tawrhna hi amah mai pawh hian zir tham fe a ni a, Kristiante pawh hian kawng hrang hrangin hriatthiam tumin kan bei thin. Kawng pakhat langsar bik riau a awm a, chu chu tawrhna hi Pathianin Krista ang tura min siamna kawng khat a ni tih hi a ni. Lungawi lohna emaw thinurna emaw pawh lo ni se, Rom 8:28 leh 29 nen kan en rem thiam zel a ngai a ni.
Rom 8:28 kan en chuan Pathian hian a mite tana tha turin engkim a thawhsak thin tih kan hmu a, Rom 8:29 kan en chuan hetia a tih hian Krista anga min siam a tum tih kan hmu bawk.
Krista anna leh Chanchin tha puan darhna
Chanchin tha puan darhna kawnga kan thiltihahte hian eng vangin nge hlawhchhamna a tam em em? A chhan tam tak a awm thei ang a, holam lutukin ka sawi lo bawk ang, mahse a chhan bulpui ber chu Krista kan puan chhuah hi kan ang lo lutuk ve bawk a tin ni.
‘Isua Krista ang hian Kristiante hi nung chiah ula chuan naktukah India ram hi in thuhnuaiah a awm ang.’
John Poulton chuan hemi chungchang hi a lehkhabu te, ril zet mai A Today Sort of Evangelism tihah a lo ziak a:
Thuchah awmze nei ber berte hi an thusawi anga awmte atangin a lo chhuak thin. An thuchah chu anmahni bawk kha an ni …Kristiante…hi an thu puan ang taka an awm a ngai a ni. Thusawi awmze neihtirtu ber chu thumal leh ngaihdante ni lovin a mihringate hi an ni…Takna…hi mihringte chhungril ber atang pawhin a va hmuh theih a…Rei lote atan pawha lemchanna hian khami china sawi tawh zawng zawng pawh mi a rinhlelhtir leh vek thei…Thusawi awmze neihtirtu ber chu mihring takna hi a ni.
Heti ang chiah hian Hindu professor pakhat pawhin a zirlai zinga pakhat chu Kristian a ni tih a hriatin, “Isua Krista ang hian Kristiante hi nung chiah ula chuan naktukah India ram hi in thuhnuaiah a awm ang,” a ti.
Entirna dang lehah Rev. Iskandar Jadeed-a, Arab Muslim ni thin pawh khan heti hian a lo tia, “Kristian zawng zawngte hi Kristian ni se chuan vawiinah hian Islam sakhua hi a awm tawh lovang.”
He’ng thusawitute hi mimal takin ka hmelhriat lem lova, mahse an tih tak tak ka ring.
Krista anna leh Thlarau chenchilhna
Krista anna chungchang hi ka sawi tam ta viau mai a, mahse tih theih kan nei reng reng em? Keimahni theihna chuan a ngaihna a awm lo chiang mai, mahse Pathianin a thiltum kan tihhlawhtlin theihna atan Thlarau Thianghlim min pe a ni.
William Temple chuan hemi hi Shakespeare hmangin a lo hrilhfiah ve a:
Hamlet emaw King Lear emaw min peka, heti ang lemchan ropui ziak tura min tih chuan a sawt lo viau ang. Shakespeare chuan a thei a; keiin ka thei ve lo.
Isua nun ang nun kha min entira, chuti ang nuna nung tura min tih chuan a sawt lo viau ang. Isua chuan a thei a; keiin ka thei ve lo.
Mahse Shakespeare-a thiamna kha lo kalin keimahah lo nung se, chuti chuan a lemchan ang kha ka ziak thei ang.
Isua Thlarau pawh kha lo kalin keimahah lo nung se, chuti chuan a nun ang khan ka nung thei ang.
Pathian thiltum chu Krista anga min siam a ni a, chumi ti tur chuan Thlarau Thianghlimin min tikhat a ni.
(awmzel tur)
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.