“Amah avangin kan nung, kan che, kan awm a ni si a”
– Tirhkohte Thiltih 17:28
“He hmunah hian Lalpa chu a awm ngei mai, ka lo hre si lo va”
– Genesis 28:16
Ṭawngṭai chungchang sawi hi mi tam tak tan chuan mahni inthiam lohna hnar a ni duh khawp mai. Rilru te tein “Ka nunah hian hmun a chang tam deuh zawk tur chu a ni maw le” tiin an lo dawngsawng fo ṭhin.
Chu inthiam lohna chu hlauhnaah a chang a. “Mite hian kan la hriat ve phak hauh loh thil hi Pathian nen an lo chang bik em maw ni le?” “Mite hian ṭawngṭainaa kan la pawh ve hauh loh khawvel hi an lo pawh bik em maw ni le?” A tawpah hlauhna chu beidawnnaah a chang zui a: “Hei hi thil awm dan tur ve reng a nih dawn hi.”
Amaherawhchu ṭawngṭaina hi ngaihtuahna ve mai ni lo, tih tur ve reng ni lo, Pathian chenchilhna va tawnhriat anga zir thar a nih chuan thil hi a danglam thei a ni. Mi tam tak tan chuan rinna hi rilrua awm a ni. Bible, Pathian thu, zirna, thumal leh ngaihtuahnate an ngaina em em a. He’ngte hi thil ṭha an ni ngei e. Pathian hian Bible kal tlangin min bia a. Rilru pawimawhzia chu sawi lohva lum a ni.
Chutih rualin keimahnia bung khat te chauh hi Pathian zawng turin a lo buatsaih theih viau mai. Rilru chu a che ṭha viau a ni thei, mahse kan nihna dang – kan taksa, thlarau, ngaihsakna leh hriatna – te hi hmasawn ve hauh lovin a lo hlamchhiah theih tlat.
Hei vang hian a nia fianriala ngawi renga hun hman hi a pawimawh em em. Tuk tin fianriala ngawi renga bul ṭan, kan mihring mihrinna, kan nihna zawng zawng hnena thu sawi tura kut phara Pathian ngen hi ṭawngṭaina ril zawk luhka a ni thei a ni.
A tirah chuan thil danglam vak awm pawhin a lang lo ang. Rei tak chhung chu chutiang chu a ni mai thei. Mahse zawi zawiin ṭawngṭaina chu kan ni tin nunah a lo lut ang: chhungkaw inlaichinnaah, ṭhiante zingah, hlauhnaah, hnathawhnaah, hliamah, thutluknaah leh ni tin buainaah.
Tichuan duhthlan tur pahnih a lo awm ta. Pakhatah chuan he’ngte hi thil thleng pangngai ve reng (coincidence) angah kan nam liam vek ang. A nih loh chuan Pathian hian a thu-ah leh kan ngaihtuahnaah te chauh ni lovin, inlaichinnaah te, ni tin nunah te leh a tak taka kan hmuh theih leh tawn theih thil (embodied experience) ah te a awm tih a mite hi min zirtir a duh tih kan pawm ang.
Chu chuan Bible kan chhiar danah pawh nghawng a nei ngei ang.
Kraws a misual hnena Isua thusawi kha han ngaihtuah mah teh: “Vawiinah ka hnenah paradis-ah i awm ang.” Miten “paradis” tih an hriat hian vanram an ngaihtuah nghal fo. Mahse he thumal hi (Greek ṭawngin paradeisos) “huan” tihna pawh a ni tel a. Bible ngaihruatnaah chuan hei hian Eden huan a kawk nghal a ni – Pathian leh mihringte an awmhona hmun kha.
Hetah hian hriat thiam har lai a awm ta. Eden kha chu hun kal tawhah a awm a, Bible bul ṭannaah. Isua lah khan paradis chu an hma lawka awm angah a sawi bawk sia: “vawiinah”tiin. Thupuan chuan he’ngte hi hmalam hun tawpnaa awm angin a sawi a, Nunna Thing leh Nunna Lui te thilsiam thara an lo lanna hmunah chuan. Paula pawhin paradis-a lak chhohva a awm kha tun huna a tawnhriat angin a sawi bawk. A nih chuan engtikah nge paradis chu a awm ang? Bible aṭanga chhanna kan hmuh theih chu: hun kal tawhah, tun hunah, hun lo la awm turah leh nakina hun tawpnaah.
Eng vangin? A chhan chu paradis hi map-a hmun awm a ni tlat lova. Paradis chu Pathian hnena awm hi a ni zawk.
Hei vang hian alawm Bible pawhin lei leh van inkalthelh chungchang a tarlan zeuh zeuh. A mi bumna avanga tlan chhe mek Jakoba kha thlalerah a mu a, a mumangah chuan lei leh van indawhzawm a hmu a. A han ṭhangharh a, “He hmunah hian Lalpa chu a awm ngei mai, ka lo hre si lova,” a ti tawp mai. Kha hmun kha Jakoba’n thianghlim tia a hriat hmasak vanga thianghlim a ni lo. Pathianin a rawn hmuhna hmun a nih avangin a thianghlim a ni zawk.
Sal tanna hmunah Ezekiela a ṭhut mek laiin Pathian ropuizia inlarna a hmu thut mai. Patmos thliarkarah Johana chu “Thlarauvin (a) lo awm a,” tho leh Krista hmaah chuan a ding a ni. Petera, Jakoba leh Johana te kha ṭawngṭai turin tlangah Isuan a hruai chho a, a ṭawngṭai lai chuan a hmel a lo danglam a. Kha tlang kha lei leh van intawhna hmunah a lo chang a ni.
He’ng thu-ahte hian ṭawngṭaina hi kan khawvel tlan bosanna lam a ni lo. Ṭawngṭaina hi thil nihna tak tak, a nihna ang tak taka va hmuh fiahna zawk a ni.
Bible thlirnaah chuan mita hmuh theih thil phenah hian Pathian hi nungin a awm vek a. Hla taka awm daih a ni lo. Amahah chuan kan nung, kan che, kan awm a ni. Eng hun pawh hi awmtir a chelhtu chu a hmangaihna a ni. Kan buaina chu Pathian a awm lo hi a ni lo. Kan buaina chu Pathian a awm tih mihringin kan hre ṭhin lo hi a ni zawk.
Chutiang a nih chuan kan hriatna (consciousnesses) kan hum tlat, phawklek hma em em bawk si hi, Pathian kan kianga awm renga hnena kan hlanna hi, ṭawngṭaina chu a lo ni. Kan nihna zawng zawng hi chatuana awm Pa, Fapa leh Thlarau Thianghlim hnena kan hawnna chu tawngtaina a ni.
Hei vang hian ṭawngṭaina zawng zawngah thil danglam a thleng dawn tihna a ni lo. A tam zawkah chuan hmel danglamna tlang chunga thleng ang kha kan tawng kher lo ang. Mahse mi tam takin an ngaih aia nasa hian Pathian hi kan ni tin nunah hian a lo hnai a ni.
In, office, hna kalna, dinhmun hrehawm, damdawi in room, inkhawmna, zing fianrial – he’ng zawng zawngte hi miin, “He hmunah hian Lalpa chu a awm ngei mai, ka lo hre si lova” an tihna hmun an ni thei vek a ni.
Chu chu ṭawngṭaina chu a ni: Pathian a awm tih hre nun zirna chu.
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
