Midangte chhiartir ve la!

Tun hnaiah Michelle Obama-i lehkhabu thar ‘Look’ tih chungchanga article pakhat chu BBC website-ah pho chhuah a ni a. He lehkhabu hi a pasal in White House a luah laia incheina chungchanga a rilru a lo ṭhan chhoh dan a ziahna a ni. He article hian White House a lo awm tawh First Lady ṭhenkhatte incheina chungchang a chhui a, a tam ber chuan style awmzia an manin uluk takin an nihna nen inmila chu style chu tuh zel pawh an tum tih a ziak a. Tehkhin nan, kum zabi 18 na tawp lama America President hmasa ber George Washington-a nupui chuan President chu lal anga ngaih theih tura tarlan loh hram hram a duh a (British lal awpna hnuai aṭanga tal chhuak hlim chauh an nih avangin); chu vang chuan a incheina pawh uchuak lo leh tlawm thei ang a thlang a; chu mai bakah zalenna sual lai vel chu ram hmangaihna rilru sosan lai a nih angin a incheina turah pawh US a siam puan chauh hman a duh bawk. Chuti ang chiah chuan anmahni hun lai ṭheuhin First Lady te, Jackie Kennedy aṭanga Nancy Reagan, Michelle Obama leh tunah Melania Trump te thlengin, an incheina hi an lo ngai pawimawh thin ani. Mi thiamte sawi danin, a chhan a lang ber chu hei hi ani: kum zabi 20-na chhovah chuan First Lady nihna hi a pawimawh chho tawh riau a, an lan dan (image) kha an ngaih pawimawh avangin an inchei dante pawh an uluk viau thin ani. An incheina chu an thu ken milin an her rem zel a sawi ani.  He’ng hmeichhiate leh an inchei dan chungchang ka lo sawichhuah na chhan chu pawn lam lan dan hian kan khawvel hi a hneh tawh em vang a ni. Tin, social media ṭhang chho zel hian he’ng lan dante hi pho chhuah a tiawlsam ve zel bawk a. Lan dan, sap tawnga ‘image’ tih chu pawn lama kan nihna kan pho chhuah hi tiin a hrilhfiah theih awm e. Miin min hmuh dan tura kan duh leh kan tarlan duh ang a ni ber ang chu. A pahnih hian tu nge hneh tuma kan bitum tihah a innghat thuk viau bawk.

Incheina chungchang ziaktu mi thiamte hian thawmhnaw hi kan taksa kan khuh mawina puan mai an ni lo tih hi an sawi fo; chu aia awmze thuk zawk chu an nei. Tam tak chuan inchei dan chungchang kan sawi hian, “Hei hi chu ka inhmeh lo” emaw “a keimah lo” ti tein kan sawi ṭhin. Chuti ang ngaihdan phenah chuan tu nge kan nih emaw, tu nge nia kan inhriat tih emaw hi incheina hian a keng tela hriatna hi a awm a ni. Mizo leh Vai tih chanchinbuah khan (kum zabi 20-na chawhma lama) Mizorama lehkhathiam hmasa ho khan a thiam ve lo ho kha Khawthlang lam mite inchei dana inchei ve kha an remti lo tih a inziak a. Suit hak a, necktie han awrh vel kha lehkhathiamte chauhvin an phuin an hre deuh tlat a ni. Chuti anga lo inchei ve lehkhathiam lote kha chu mi lem (fake) emaw, lemchang emaw niin lehkhathiam ho khan an ngai deuh tlat a ni. A sik leh sa boruak awm dan kha chu dah ṭha ta ila, tun hma deuha Shillong-a lehkha zuk zirte khan an graduate rual rualin suit neih turah an ngai tlat. Lehkhathiam an nihzia pho lanna a ni tlat alawm. Chuti ang deuh tho chuan Mizo lalte zingah khan mipui vantlang laka hriat hran an nih theihna tur atana incheina hranpa deuh bik neih chungchang sawihona te pawh an lo nei tih Mizo leh Vai chanchinbuah chuan ziak a ni bawk a. An nupuite laka an fa takte leh an hmeite laka an fate pawh miin an hriat hran nana incheina danglam deuh neihtir te hial an rawt a nih chu! He’ngte aṭang hian kan incheina hi incheina satliah ni lo vin tu nge kan niha, khawvel hi eng angin nge kan ngaiha, eng angin nge miin min hmu se kan tih tih kan pho lanna an ni. Kan tum reng vang leh tum hranpa lem loh pawhin kan zir sanna te, kan khaw chhuahna te, kan class zia te, kan hausakzia te, mi tak kan nihzia te mai bakah lemchang kan nihzia te hial pawh tihpalh thil thua tarlan nan kan hmang a ni.

Incheina lam ka han thlur viau chhan chu lan dan leh lan duh dan nen a inhnaih em vang a ni. Lan dan chungchanga ngaihdan leh chumi kan tuh chhoh dan hian Pathian mit hmuha kan nihna tak pel ṭhakin thil min tihtir thei. Bible chuan Pathian anpuia siam (Pathian image a siam) kan ni tih min hrilh a. Hei hian thil tam tak sawi mah se, a sawi tum bulpui ber chu mahni nihna hi thil pahnih inlaichinna aṭanga siam a ni tih hi a ni. Pathian anpuia siam nihna chuan mihringte zawng zawng zahawmna leh hlutna min petu chu Pathian a ni tih a tilang a, a chhan chu Amah ang turin Amahin min siam a ni. Hei hi thil pawimawh tak, a pawimawhzia leh a hlutna kan pawh thiam loh ṭhin a ni. Mi zawng zawng, hausa emaw rethei emaw, mipa emaw hmeichhia emaw, naupang emaw tar emaw, eng hnam pawh hi Pathian anpuia siam vek kan ni. Hei hi huaisenna leh chakna kan lak theihna tur ngaihdan pawimawh tak a ni. Pathian anpuia siam nihna hlutzia kan hriat thiam loh avang hian vawi tam tak chu Pathian luahlantu thil dang entawnin kan lan dan kan lo siam ṭhin a. Hei hian Pathian nihna ni lo zawk, midangte ngaihdan mil tur zawka thil tih duhnaah min hruai lut ṭhin. Chutih hunah chuan chatuan daih thil aiin tun hun thil, ral leh mai turte kan lo ngai pawimawh chho a, mi duh dan leh mi min beisei dan ni tura kan ngaih mil tur chuan kan lo insiamrem chho ve ta ngawt zel. He’ngte hian Pathian an luahlan tlat avangin kan milem biakte an lo ni ta ṭhin a ni.

Exodus 20:3-5 ah chuan, “Keimah lo chu pathian dang reng reng i nei tur a ni lo. Milem siam chawp leh thil a anpui reng reng, chung lam vana mi emaw, hnuai lam leia mi emaw, lei hnuai lama tuia mi emaw, i tan i siam tur a ni lo; chung chu chibai i buk tur a ni lo va, an rawng i bawl tur a ni hek lo,” tih kan hmu. He thu leh lan dan chungchang ka’n sawi takte an inzawm dan chu eng nge ni ang tih i zawt a ni mai thei. Hei hi a chhanna chu a ni: Milem chu kan nuna Pathian luahlantu, Pathian ai pawha rinpuia kan neih tak zawk a ni. Thuthlung Tharah chuan Anania leh Saphiri te hmangin entirna kan hmu a, thinlung taka Pathian chawimawi duh vang ni lo va midangte tih dan a nih vang ringawta ringtute tih dana ti vete an ni. Midangte anga thilpek pe ve anga lan an duh a, dawt pawh an sawi phah hial a, miin an ngaihdan turah an buai a (mi mit hmuha an lan dan tur kha an hlau a ni ber), pek duhna thinlung tak an neih loh avangin an tluk chhiat phah ta hlauh a ni. Thilpek an pek chhan kha thutak ni lo vin, mi hmuha an lan dan kha a ni zawk tlat. Thuthlung Hluiah pawh Saula khan mi mit hmuhah a lang mawi lo vang tih kha a hlauh ber a ni tlat a, simna tak nei lo vin mi hmuha mualpho loh kha a dil zawk tlat. A chang chuan keini pawh hian kan lan dan tur siam kan tumna lamah (entir nan social media a kan post siam hmangtein) A anpuia siam kan nihzia kan tihlan tur zawka hi kan lo theihnghilh ṭhin.

Lan dan siam hi milem biakna a ni, a chhan chu kan Pathian, a anpui kan nihna kan tihlan tur a luahlan tlat. Pathian ngai pawimawh ber lo vin miten min hmuh dan kan ngai pawimawh a (Kristiante tih awm tak kan tih lai pawhin), he’ngte hi thil danglam tak an ni si. A anpuia siam kan nihna Pathian chu hnaiha Amah hriat chian lehzual ai chuan kan theihna zawng zawng, hun, sum leh pai leh thil dang tam takte (anmahni ngawr ngawra sual ni chuang lote) hi kan lan dan siam nan kan seng ral zawk a. Chuti ang chuan vawiinah hian Pathian hnena thinlung pe pumhlum lo leh Amah ring pumhlum lo hian milem tam takte kan be ta zawk a ni. Tu nge/ Enge i milem ve chu ni ta? I thiltihte hi tu anpui entawnin nge i tih ve ṭhin?


Midangte chhiartir ve la!

Discover more from NUN HRUAITU

Subscribe to get the latest posts sent to your email.