“Amaherawhchu, thil engkim a thiam lohzia hriattîra awm hi, êng tihlan a ni ṭhîn: tihlana awm apiang chu êng a ni si a.” Ephesi 5:13
Tunlai Mizorama Kristianna hi sakhaw te tak te, dam khawchhuah tuma bei mek a ni lem lo. Khawtlang zia infawkkhawmna hmunpui a ni. Biak Inte chu an khat vek reng a. Khawiah pawh Kristian ṭawngkam hriat tur a awm a. Kristianna chuan zung a la kai nghet hle.
Chutih rualin pawn lama ṭha tak anga lan dan phenah hian harsatna ril tak inmung mek a awm tlat:
* Ruihtheihthil ngawlveina
* HIV/AIDS hluar zel
* Mipat hmeichhiatna him lo
* Ṭhalai rilrua kohhrana tui lohna
* Khawharna leh rilru hrisel lo avanga buaina
* Lang lo lama puitling film leh khawl thluak nei thil ngawl veina
* Chhungkaw kehchhiatna
* Mimal hlawhchhamna zahthlaka ngaia zep tlat duhna ngaihdan
India rama HIV vei tamna ber nihna hi Mizoram chuan a la buaipui reng mai a. Thuneitute chuan kai thar tam ber chu mipat hmeichhiatna him lo leh damdawi hman khawloh vang nia an ngaih thu an sawi chamchi bawk. He’ng case tam ber chu tleirawlteah a ni lehnghal.
Hei hi kohhran tan a pawimawh em em chhan chu he’ngte hi “vantlang” emaw “pawn lam” harsatna an ni tawh tlat lo. Kristian chhungkuaah, tleirawl zingah, kohhran mipuiah leh khawtlangah bu a khuar tawh tlat a ni.
Buaina phena buaina: sawi serh
Ruihtheihthil emaw mipat hmeichhiatna emaw avangin khawtlang tam tak chu an buai a.
Mizote dinhmun a danglam bikna chu khawtlang hian he’ngte hi a ngaisang tlat a:
* Zahawmna
* Khawtlanga hmingṭhatna
* Nunphung dik beiseina
* Khawtlang duh dana awm
He’ng ngaihhlut thilte hi mawi tak an ni thei a, khawtlang tana ṭha tak pawh an ni thei.
Mahse miten he’ngte hi sawi chhuah ngam loh phah nan an hmang thei:
* “Addict ka ni”
* “Depression ka nei”
* “Mipat hmeichhiatnaah ka buai”
* “Ka rinna ka hloh mek”
* “Ṭanpui ka ngai”
Inpuan a harsat tawh chuan natna tak hi thup bo a ni zui mai ṭhin.
Hei vang hian kohhran hi mi sualna hmu fuha hre thei deuh, mahse miten an natnate an sawi chhuah ngam si lohna hmunah a chang thei tlat a ni.
Chhuan Kristianna hria, mahse takna la zawng hmu lo
Mizo ṭhalai tam takin Kristianna an hnawl chhan hi Krista an huat vang a ni lo.
He’ng zawhna angte hian a tibuai hneh em em a ni:
* Rinna hi a tak nge hnama bet ve mai mai?
* He hmunah hian kan harsatnate zep lovin ka puang ngam ang em?
* Kohhran hian tunlaina/tunlai khawvel hi a hrethiam tak tak em?
* Thusawi leh nun inpersan lutuk hi eng vangin nge kan hmuh reng?
* Kristianna hi nun dan ṭha ringawt nge danglamna tak tak?
Hei hi thlarau lama harsatna ṭhangtharten an hmachhawn mek chu a ni.
Pathian awm rin loh hi a hlauhawm ber a ni lo.
A hlauhawm ber chu a hminga Kristianna hi a ni – thlarauva Pathian zawm si lova Kristian hming put hi.
Kohhran hian he’ngte hi a sawi tam deuh a ngai a ni
Miten Kristian dan an zawm famkim em tih lam ngawt sawi lo hian kohhrante hian he’ngte hi an sawi tam deuh a ngai a ni:
* Ngawlveina
* Chhungril hliam
* Rilru hrisel lo
* Mipat hmeichhiatna kawnga thlemna
* Khawharna
* Nupa inkar harsatna
* Khawl thluak neite hman dan
* Simna tak
* Khawngaihna leh siamṭhatna
Ṭhangtharte hian Kristian zirtirnate hi an hre bel viau tawh.
Kohhran hi mi nun keh chhiaten an dinhmun tak tak zep lova an puan pawha thinhrik leh diriam an tawh lohna tur hmun a ni em tih hriat chian hi an mamawh zawk chu a ni.
Hei hi politics ai pawha a pawimawh chhan
Buaina tur thil tam tak, pawimawh tak tak a awm:
* Mizo nihna humhim
* Raltlan leh hnam bil thil
* Kohhran pawl ram inṭhenna
* Nawmsakna leh hausakna ngaihtuah
* Social media nunphung
* Ṭhalaite tana eizawnna kawng
Mahse ṭhalaiten ruihhlo ngawlvei, HIV, depression leh thlarau nun ram chau vanga buaina an tawh mek lai leh he’ngte hi thup mawi ngai nia an hriat tlat lai hian thil dang zawng hi chu an pawimawh dan a nep zawk a ni.
“Kristianna hi a dam khawchhuak ang em?” tih hi Mizoramin zawhna a hmachhawn chu a ni lo ang.
Kristianna hian Mizoramah zung a kaih thuk lutuk.
Zawhna pawimawh zawk chu hei hi a ni ang:
“Kohhran hi miten lem an channa hmun a ni tawh lo thei ang em?”
Pawn lama lang thei kan rinna leh lang lo lama kan nihna tak tak inhlatzia hi kan hmachhawn ngam a nih chuan khawtlang leh thlarau lama kan harsatna dangah te pawh hmalak a awlsam sawt dawn a ni.
Ruihhlo vanga buaina, HIV vanga buaina leh ṭhalaite beidawnna hi hriselna leh sual thua buaina an ni ngawt lo; thudik sawi ngamna, khawtlang ṭan rualna leh Isua zuitu nihna lam thu an ni tel a ni.
Tunlai Mizoram tana thupui tur Bible chang thlang dawn ta ila
Harsatna tak tak thup chunga Kristian ṭha anga lan tlatna lam hawi Bible chang pakhat hi thlang chhuak dawn ta ila, hei hi a ni ang:
“Bawhchhiatna zeptute chu an hmuingil lo vang a, Zep lova inpuanga hawisantute chuan zahngaihna an hmu ang.”
– Thufingte 28:13
A dik lo lai leh a tihdikna tur a sawi ve ve a ni:
* Sual zep ruk hian thlarau nun a tichhe thei
* Khawngaihna bul ṭanna chu rinawmna a ni
He thu hi ngawlvei, HIV, puitling film, depression emaw rinhlelhna avanga buaite tan chauh a ni lova, kohhrante leh Kristian zawng zawngte tan a ni.
Mizorama harhtharna hi programme ṭha zawk emaw thusawi ring zawk emaw avanga inṭan tur a ni lo ang. Kristianten zep lova thudik an sawi chhuah ngam huna inṭan tur a ni ang.
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
