Kum 1991 June thla chawhnu lam a ni a. Pachhunga College-a B.Sc zawm tura ka inbuatsaih mek laiin hnathawkte an nawrh (strike) avangin zawm hun sawn hlat a ni a. Ka Putea, ka nu nuta tlumber chu kan inah a rawn leng a. ‘Zir chhunzawm turin Delhi-ah kal rawh,’ min rawn ti a. Ka Pu Aizawla a awm lai a lo ni hlauh mai a. A ruala kal tur chuan ka in buatsaih ta a. Chu chu kan inhmuh hmasak ber ṭum a ni. Rel, Brahmaputra Mail sleeper class ticket a nei a, keiin current ticket ka la a, Ka Pu zuiin a vawikhatna atan rel-ah ka chuang ve ta a. Ka Pu ticket chu a sir seat, side upper berth, feet 5 leh inchi 10 vela sei a lo ni a. Amah a san avangin a mu leng ta mang lo a. Kei lah chu ka lo mu leng nasa mai si a! ‘Tah hian mu mai la, mutna tur hmun dang ka zawng mai ang e,’ a ti a. Kei chu ngaihṭha takin, rel a tawt ropui si a, khawiah nge mutna a va hmuh ang tih lam pawh ngaihtuah nachang hre lem lo chuan ka mu ta a. Tun hnua ka ngaihtuah let hian a mutna tur chu a va hmu dawn a ni tih ka chiang khawp mai!
Rela kan chuan lai chuan zunram thiar tura rel toilet a a lut chu a rei ta riau mai a. A lo inbual chu lo niin. A rawn nui chhuak ho mai a, ‘Sanga, a lum em a, tihian tui bottle ka zai bunga, no atan ka hmang a, ka inbual hmiah zel mai,’ a ti sam êt a. Rel tawt zia leh inthiarna hmun a tlema a rak zia ka ngaihtuahin a inbual mai thei ṭhin chu mak ka ti leh hnuhnawh khawp mai! Thil tih theih leh ṭangkai tur chu mi dangin engtin nge an ngaih ang tih pawh dawn lo va ti mai zel mi a ni. Delhi kan thleng a, an inah ka inghat a. DU admission fourth phase kan zuk nang hman a. Khang hunlai khan phase tinah form fill-up thar zel tur a ni thin. Admission hmuh loh a awm thei ngai lo. DMZP admission help desk pawh a la awm ve si lo a, ṭhian ṭhenkhat tih dan tur min kawh hmuhtu awm ṭhin bawk mah se mahniin kan hel nuai a ni ber mai. KMC-Kirori Mal College leh St. Stephen College-ah seat ka hmu ve ve a. Ka tuina course ka hmuhna zawk a nih avang leh hostel ka hmuh hma zawk dawn a vangin KMC chu ka thlang ta a. Admission ti fel tur chuan mahnia tih theih loh a lo tam khawp mai a. Ka Pu chuan a bajaj scooter ngei mai khan min phur kual a, a zarah KMC-ah chuan ka in admit fel thei ta a ni.
Tlan kualna rickshaw leh auto fare tih lohah chuan sum kan sen tamna ber thin chu kawng sira tui no khat siki, 25 paise a an zawrh lei nan a ni (naia-pawisa 25 hi siki a ni a, siki pahnih hi duli a ni a, duli pahnih hi cheng khat a ni). Kutdawh hian min rawn bawr zing khawp mai a. ‘Hengho pek tur hi pawisa ti nawi i la a tha ang,’ ka ti a. Ka Pu chuan nui vur vur hian, ‘Ti lo mai rawh, i pe seng chuang lo vang,’ min ti a. Thil theih leh theih loh, tih awm leh awm lo hi a thliar thiam ṭhin khawp mai. ‘I dinhmun ngaihtuah la, a lova i awm theih loh chauh lei nan i sum hmang ṭhin ang che,’ min ti zui a. Tun hun thleng hian heng thurawn te hian awmzia a awmin ka hria.
Sawi tur a tam ngei mai. An ina zirlai kan chet tlat nasat ṭhin zia te, hostel ka awm hnua sa ei chak changa an ina ṭhian zaho rawng kan inbawl ve ngawt ngun zia te, sawi vek sen a ni lo. Ka Pu kha mi khauh leh tumruh tak mai a ni a. A suk thlek tawhna lamah chuan theih tawp chhuah ṭhin mi a ni. An nupa an thawk rim em em a, an sumdawnna pawh a tluang ṭhinin sum pawh an siam hnem hman khawp mai. Sum a ngah avangin a khawsak erawh a tisang duh ngai chuang lo. Heng sum haw tam ṭhin buaipui a ngaih nasat vang leh a mihring zia chak tak mai avang hian rah sual pawh a nei ve nawk ṭhin. Tun ṭuma ka han tarlan duh ber pawh a nun Lalpa Isua a neih hnu a inthlak nasa lutuk mai hi a ni. A chanchin a sawi tam ngai lo va, chuvangin Isua a neih ṭan chhoh dan chiah kei chuan ka hre lo. Mahse Lalpa neitu a nihzia kha a nunah hmuh theih a ni lawi si. Han titi nikhua-te hian Isua chanchin lo chu sawi tur a hre lo. A hmelah Isua a lo eng chhuak hian ka hre ṭhin. A kam chhuak a mite malsawmna leh duhsakna a lo ri reng ta mai ṭhinte kha a va mak em tih loh theih a ni lo.
A hun hma lamah chuan zankhat mit chhin a lo tawh pawhin a lo chhuahna khua Farkawn ngeia phum a duh thinte chu, ‘Khawiah pawh, a remchanna apiangah min phum rawh u, pawi ka ti lo,’ a tih theih takte kha a va Pathian thu em! Bible chhiar thei tura a mit a fiah lehna tura a ṭawngṭaina a, Pathianin a mit a siam ṭhat leh thu, chumi hnu a Bible chu kawm nuam a tih ber a nih tak thu min hrilh te kha a van ngaihnawm ṭhin em. Kum khatah hian Bible hi vawi thum vel a chhiar chhuak ziah ṭhin an ti. Ministry a din te, native missionary an chawm hnem ziate sawi vek sen a ni lo. A lawmna ber pakhat pawh a fapa pakhat full-time-a rawngbawl tura a inpe kha a ni. A duh leh lawm zawng a inthlak chiang hle mai. Sum leh pai an ngah laia an ram lei tam tak buaipuiin a hun a hmang tam a, amah pawn a chauh phah ṭhin khawp mai. Buaina chin fel ngai hmachhawn tur tam tak a nei ṭhin. Lu tihai fe fe pawh a ni ṭhin. Thinlung tawta insawhna tur tam tak a tawng. Heng thilte hian a nun chhungril a tibuai ngai lo.
A Lalpa Isua chanchin sawi, Pathian faka lam leh a hmel hlim reng mai ṭhin chu a harsatna tawh ṭhin chuan a ti reh zo lo. A buaina tawhte khan a nun a hneh ngai lo a ni. Pathian hian thil a ti thei a, a Thu hian mi nun a tidanglam vek thei a, Isua chhandamna hian chatuan nun min pe chang a ni lo a, he dam chhung ngei pawh hian van nun; khawvel buaina leh harsatna chim buai phak loh nun min neihtir thei a lo ni, tih hi Ka Pu nunah khan a lang chhuak thin. Min dampui reng turin duh mah ila tunah zawng rawng a bawl sak thin Lalpa Isua hnenah a chawl ta. Ka nuna mel lung pawimawh tak mai phunnaa hma min lak saktu Ka Pu, Pu Lalrikhuma Sailo kan chan ta. Ka va han ui em! A hla duh ber, a testimony, a nun nen inhmeh em em mai hian he thu ziak tlawmte hi khar a inhmeh e:
Kalvari Tlang ka hahdamna,
Tho leh Krista ka innghahna;
Thlahthlam phal loh nun ka nei ta,
Thisen thiltihtheihna Kros ka tan damna.
(A. Zothansanga)
[LALRIKHUMA SAILO (1944-2025) hian kum 1956 khân Pawl thum (3) a passed a, G.M. High School Champhai aṭangin kum 1965 khân Matric a zo a, kum 1967-ah B.A Shillong aṭanga zo lehin, kum 1971-ah Bombay (Mumbai) aṭangin M.A, B.T a zir zo leh a ni. Army office, Shillong-ah Clerk hna a thawk thin a. Govt. Mizo High Schol, Aizawlah rei vak lo a thawk lehin, kum 1973 aṭanga 1976 chhung khan Eastern High School, Biate-ah Headmaster-in a thawk leh a. Kum 1976 aṭanga 1982 chhung Sialsuk High School-ah Headmaster a ni. Kum 1983-ah Delhi rawn chhukin U.P.S.C kal tlangin Delhi Government hnuaiah Principal hna a thawk a, kum 2007-khân School Education Department Joint Director-in a pension a ni.
Rawngbâwlna: Kum 1964-ah piangtharin a phâk ang tâwkin a awmna hmun apiangah Pathian rawng a bâwl ṭhin a. Delhi Mizo Inkhawmah kan hruaitu hlun niin chanvo pawimawh tak tak a lo chelh tawh ṭhin a, Mission rawngbawlna a ngaipawimawh êm êm a, DMI Mission Committee din tirh aṭangin Mission Committee-ah hian a zawnin kum thum (3) Chairman a ni. Ramthim rawngbâwlna a ngaihpawimawh êm avângin ACT Evangelical Mission a din a, hetah hian Director a ni nghal a, he Mission hnuaiah hian Native Missionary 37 lai an awm mêk a.
A hun hnuhnung: January 4, 2025 khân Delhi aṭangin Aizawlah a chho a, an in luah Venghluiah amahin a khawsa a, Champhai leh Farkawnah zin kualin January 29, 2025 khân Aizawlah a lêt leh a, office leh ṭhiante tlawh kualin hun a hmang a. Taksa leh hrisêlna lamah insawisêlna a nei lo ni a kan hriat laiin February 3, 2025, Thawhṭanni khân a rawng a bâwl ṭhin Pathian hnêna châwl tawh tûrin min lo boral san ta a ni]
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
