Tirhkohte Thiltih (TT) chhiara hriat thate:
1. Tirhkohte Thiltih Bu hi Kristian sakhua lo intan dan, historical account ziakna a ni a. Chanchin Tha bu pali-te leh Tirhkohte Thiltihhian Isua thawh leh thu, a hnua apostolte hmanga kohhran lo indin dan leh a darh zel dan chiang takin a tar lang a ni.
2. Kohhran tiakin chanchin Tha theh darhnaa Juda-ho ngaihtuahna a thiah dante, Rom sawrkar leh a hunlai Greek, Helenistic society a lo hmachhawn dante Tirhkohte Thiltih Bu atang hian kan zir thei a ni.
3. Paula hian Rom sawrkar hmaa a chunga rorelna a nghah mek laiin Theophila hi amah humtu, a defence attorney angin Bible zirtu thenkhat chuan an ngai a. Paula hian Rom sawrkar dan engmah a bawh chhe lo a ni tih lan nan Tirhkohte Thiltih Bu hi a hmang tangkai em em a ni, tia ring zirtu eng emaw zat an awm.
4. Luka hian Tirhkohte Thiltih a ziak lai hian kohhran hi engtia rei a kal zel ang tih a hriain a rinawm loh. Tihduhdahna leh buaina kara ringtute awm dan Isua lo kal leh thlenga dik chhunzawm zel tur Tirhkohte Thiltih atang hian kan hre thei a ni.
Tirhkohte Thiltih Danglamna
1. Thil thleng, historical detail, Tirhkohte Thiltih phek tinah hian chiang leh dik, belhchian dawl em emin tar lan a ni. Rom lalram chhunga kum 30 chhung vela thil thleng, mite khawsak dan, culture, hmun hrang hranga sawrkar in relbawl dan, rorelna, court chungchang ziak a ni. Kaisari, Antiokei, Ephesi, Athens, Korinth leh Rom a thil thleng Tirhkohte Thiltih a Lukan thil thleng a ziakte, a tawngkam hman leh thil nihna a sawi zawng zawngte hi a dik thlap zel a ni tih tun hnu hian hmuh chhuah leh vek a ni.
2. Tawnghmang, vocabulary lamah Tirhkohte Thiltih leh Chanchin Tha Luka hi Thuthlung Thar bu dangte aiin a chungnung a. A tawngkam hmante a hunlai culture leh thil thleng milin a dah thiam em em a. A chang chuan Greek tawng, classical Greek a hmanga, a tul hunah kum zabi pakhatnaa Aramaic tawnghman dan a hmang thin. Entinan: Lungleia thil thleng chu an khawlai tawngkam hmangin a sawi anga, Aizawla thil enge maw chu a hmuna chengte tawngkam hman thinin a sawi thung ang.
3. Petera, Paula leh midangte thusawi inbuk tawk, balance takin a ziak a ni. Tu emaw tana, an thusawi ziak duah a, midangte thusawi tawite a tarlan a ni ngai lo.
4. Tirhkohte Thiltih ziaktu Luka hian thu a sawi chhawng thiamin a tawngkam a hausa em em bawk. Bung 27 a lawng chhiat chungchanga a sawi tluka tawngkam bungrua dik leh tha kum zabi pakhatnaah, Bible leh Bible pawn lam thu ziak zawng zawng pawh tiamin, lawng chungchangte, a pindan leh bungrua, thlipui hming leh ruah sur dan, khaw awmdan weather chungchang chi hrang hrangte TT anga tha leh chiang hian tumah dangin an ziak ve lo.
5. Thil nihna ang angin a tarlang a ni. Hebrai leh Greek ringtute inkar buaina, Paulan Petera a zilh thute, Paula leh Barnaba inkar thu tha lo te a tarlang vek a ni. Hlawhtling, hlawhchham, tha leh tha lo, engmah a ziak hreh lo (Pathian thu hian ringtu tha eng ang pawh ni se, an tlin lohna a tarlang hreh ngai lo. An nihna ang angin a tarlang thin. Mihring tlin lohna min thup mawi sak Pathian hian a tum lo, a hai lang zawk thin). TT-in a tum ber kha Thlarau Thianghlimin tirhkohte hmanga chanchintha hmun tina a thehdarh zel dan tarlan a ni a. Mihringte, ringtute ngei pawh kan famkim lohna hian chanchin tha darh zel tur hi a dal thei lo a ni.
(Chhunzawm tur)
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
