Tiam Tlat E (I Married You) II — Walter Trobish*

II

Pastor Daniel-a chu rawn pen chhuakin African ho chibai inbuk danin ka ban pahnih chu a dawm a, min kuah a. 

‘Kan lo lawm a che,’ a ti a, ‘Kan lo lawm takzet che a ni.’

‘Ni e, ka lo kal thei ta hram a ni,’ ka ti a, ka briefcase chu ka nghat a.

‘I lo kal hi ka lawm takzet. Ka nupui Esther-i nen hian inhmelhriat ta che u’ tiin a hnunga ding nu sang thlerh thlawrh pakhat, kum sawmthum bawr vel, fin hmel tak chu min kawhhmuh a. Esther- chuan kawr hringduk a duma rang hi a ha a, a lu chu scarf engin a tuam bawk a. A kut vei lamin naute a pawm a, a ding lamah chuan mipa naupang, kum thum vel awm hi a kai bawk a.

A nau kaih chu thlahin zah hmel tak chungin Khawthlang lama chibai kan inbuk danin a kut chu min pe a, en pawh min en ṭha ngam lo a.

‘Kan ramah kan lo lawm a che,’ a ti a.

Mipa naupang chuan mak tih hmel takin min en reng a. Han chibai ve tuma ka kun chuan a nu hnungah a biru chaih chaih a, a nu pawnfen chu kut khing hnihin a dawm a.

‘Thlawhna aṭanga i chhuk lai khan kan lo thlir reng che a,’ Daniel-a chuan a ti a. ‘Chhawng khatnaa restaurant-ah kan lo awm a. I lo thlen aṭanga minute khat a liam tihah i hna i ṭan nghal a. Miriam-i nen hian in inhre sa em ni?’

‘Hre sa lo ve, mahse lehkhathawnin kan inbe tawh a. Ka lehkhabu kawma ka thlalak aṭangin min lo hria a nih chu.’

Chutih lai chuan Miriam-i chu a lo zak angreng viau a. A hna lama kal leh a ṭul avanga kal leh tur angin a insawi a, zana rawn inkhawm pawh min tiam a, a kal ta a.

Building hma lama parking hmunah Daniel-a car panin kan chhuak ta a. Volkswagen a lo ni a.

A nupui chu an fate nen a hnung lamah an ṭhu a. Kei chu Daniel-a nen a hmaah kan ṭhu a.

‘Kan inhmuh hmasak aṭang khan kum engzat nge ni ta, Daniel?’

‘Kum hnih chiah a ni.’

Daniel-a chu ṭum khat chauh ka la hmu a, chu pawh kohhran hruaitute tana buatsaih international conference-ah a ni a. Khatih lai khan a kohhrante hmaa thu sawi turin min sawm daih tawh a. A sawmna chu tunah chauh ka tihhlawhtlinsak thei a ni.

Ngawi rengin kan chuang zel a. Tichuan ka rilru tak tak hrilh ka tum ta a.

‘Zanin hi ka huphurh riau Daniel, inbuatsaih hauh lo ang mai ka ni. An hmaa thu ka sawi hmain i kohhrante hi belhchian hmasak zet ka va duh ve.’

‘Ni li chauh i cham hman a nih chuan zanina kan ṭan a ngai sia.’

Ka hre thiam viau.

‘Hei hi kan khawpuia i lo kal vawi khatna a ni em?’ a ti a.

‘Aw, a nih hi. Africa ram hmun dangah hi chuan ka lo zin tawh a, mahse in ram hi ka lo la tlawh ve ngai lo va. In hnam dan ṭhenkhatte chu ka lo hre ve viai vuai a, mahse in harsatna tawh bikte chu ka hre hauh lo.’

‘Chu pawh a ṭha lam a ni thei tho ang chu,’ nui sang hian a ti a. ‘Kan ṭhalaite hian i thusawi an ngaithla chak tawh teh mai a nia.’

‘A nih leh a upa lam deuh hote?’

‘Lawm vak lo hi an awm a. Kohhran huangah inneihna chungchang hi sawi turah an ngai tlat lo va. Sex lam ngat phei chu sawi serh takah hian an nei a. Africa khawmualpuiah chuan heti ang hi a ni deuh vekin ka ring. Europe leh America lamah te eng nge in dinhmun?’

‘Kan inang khat viau ang. Kristiante hi sex lam sawi hi kan hreh tlat a, a sawi ngamte lah hi Kristian an ni lo deuh zel bawk si.’

‘A enga pawh chu ni se, zanin chu i thusawi vawi khatna a ni dawn si a, sex lam kha chu sawi vak lo la. A hriat thiam awlsam thei ang ber turin ti la. Thu har deuh leh ngaihtuah zui ngai deuhte kha chu pumpelh hram la. Tawi te tein i sawi ang a, chuti chuan ka tan pawh lehlin a awlsam deuh ang a.’

‘Ka theihtawp ka lo chhuah ang e. In Biak Inah chuan blackboard in nei em?’ tiin ka zawt a.

‘Neih theih dan a awm mai ang.’

Tunah chuan khawpui laili kan thleng ta a. A mipuite tih lohvah chuan Europe emaw American khawpui emaw nen a danglam vak lo. Kawngpui kama mihring kalna kawng te, signboard te, bank leh insurance company building sang tak takte, hotel, restaurant, travel agency, bazar liante bakah traffic tawt tak, hmanhmawh em em mai te a awm ve vek.

‘I chhungte an dam tlang em?’ tiin Esther-in min zawt a.

‘Min zawt chu ka lawm hle mai. An dam tlang e.’

‘Fa engzat nge i neih tawh?’

‘Panga kan nei a, in fate ai chuan an u deuh tawh hlawm a.’

‘I zin san dawn chuan hrehawm an ti em?’

‘Min ngen nasa mai a. Pali chu Africa rama piang an nia. Mahni khua ang mai hian an la ngai a.’

‘In nu a lo kal ve dawn em?’

‘Kar tawpah hi chuan a lo kal ve theih ka beisei a.’

‘A va lawmawm ve!’

Kan nu chu ka ngaihtuah chhunzawm a, zaninah te hian awm ve se chuan nuam pawh ka ti zawk ang maw le. Kan pahnihin thu te han sawi dun ila. Ka ngaihtuah nasat poh leh ka khua a har ta tulh tulh mai a.

‘Kan ina thleng tura sawm che kan duh a,’ Daniel-a chuan a ti a. ‘Mahse hotel-ah thlentir zawk che kan ti leh ta deuh a ni. Kan in chu a hahdam lo lutuk a, a chhan chu inleng kan nei deuh reng a. Bakah nangmah rawn kawm chak che, pastor quarter lama rawn kal hreh si te pawh an awm ang.’

‘In hnena thlen chu ka chak zawk asin, mahse i thlirna chu ka hre thiam e,’ tiin ka chhang a.

Esther-i chuan, ‘Zanin chu zanriah min kilpui thei ang em?’ tiin min zawt a.

‘Min sawm avangin ka lawm e, Esther, mahse hun ka neih ka va ring lo ve. Inthlak te pawh ka la ngai, ka thlasik thawmhnaw a ni ka la inbel ni.’

‘A nih chu, ka hre duh ve hrim hrim bawk a. Daniel-a hian mikhual chaw ei tur a rawn sawm haw dawn hian min hrilh lawk ngai lo va. Chaw eia a lo haw hun tur pawh hi ka hre meuh lo a ni.’

Kan car chhung boruak chu a rit deuhin a hriat a, kan ngawi ṭhap mai.

Hotel kawtah kan ding a. Esther-i chu naupangte nen car chhungah an awm a, Daniel-an min zui lut a. Ka hming te ka ziah luh hnuin ka pindan lam panin min zui leh a. Room felfai tak, khum pakhat, dawhkan leh telephone te pawh awmna a ni. Tukverh kiangah chuan inkawmna room, sofa, armchair leh dawhkan te nen thlap hian a awm a. Chu room boruak chu a nuam khawp mai. Chutah chuan a inkawm tak tak theih ang.

‘Inkhawm turin ka lo hruai leh hman dawn lo che a, pawi ka ti khawp mai,’ Daniel-a chuan a ti a, ‘Mahse kan member-ten an rawn lam dawn che nia.’

‘Daniel, zanina ka thusawi tur chungchanga thurawn min pe turin awm ve lawk thei la ka ti hle mai.’

Daniel-a chu a ngawi vang vang a, a maimitchhing a. Tichuan chiang deuhin min rawn en a.

‘Pathianin a pe mai ang che. A pek ang ang che chu min pe chhawng dawn nia,’ tiin min kalsan ta a.

Counsellor ṭha tak a ni, ka ti rilru a. Tuna min ṭanpui ang hian a mite chu ṭanpui theih ka duh khawp mai.

chhunzawm tur

---

Walter Trobisch (1923-1979) leh a nupui Ingrid (Hult) Trobisch (1926-2007) te hi Cameroon (Africa)-ah missionary hna an thawk ṭhin a, chhungkaw nun chungchang counsellor an ni bawk. Kum 1952 khan an innei a, kum 1953 ah Cameroon hmar lama Tchollire khuaah rawngbawlna bul an ṭan a ni. Kum 1957 ah Libamba khuaa Cameroon Christian College-ah sawn an ni a, hetah hian Walter Trobisch chuan German ṭawng bakah Bible a zirtir a, campus pastor hna a chelh pah bawk. Zirlai upa lamte tan sex leh inneihna chungchang zirna class a pe bawk ṭhin a, kum 1962 khan I Loved a Girl tih lehkhabu a tichhuak ta nghe nghe a, he lehkhabu hi African Kristian tleirawl pahnih thuk taka lo inngaizawngte nen lehkha an inthawnna behchhana a ziak a ni. He lehkhabu hi hralh a tla viau a, lehkhabu dang pawh a ziak ta zel a. Chhungkaw nun chungchanga thurawn dilna an dawn tam tak em avangin Trobisch te chhungkua chuan kum 1963 khan Cameroon chhuahsanin Austria lamah an pem a. Hetah hian Family Life Mission chu dinin khawvel pumah seminar te neiin rawng an bawl a, hei bakah hian lehkhathawn hmangin counselling an kalpui reng bawk. Walter-a a boral hnuin Ingrid Trobisch chu Springfield, Missouri-a an chhungkaw inah a kir leh a, thuziak leh thusawi rawngbawlna a la chhunzawm ta zel a ni.