ISUA HMEL LEH HMANGAIHNA

Kan lo tleirawl nulat tlangval chhuah hian hmel duhzawng chu kan han nei mai thin a. Nupui pasal tur pawh kan tum tawk tete chu kan hmu ve mai a. Hmel tha tak tia khawtlangin an sawi hi neih tum ta vek ila, a buaithlak khawp ang. Mi thiam bik takte hi hmel lam ual ti lo hi an ni fo mai. Buizova zaithiam zia leh a hmelin puak a tih loh chanchin an sawi thin. Pathian thua mi ril leh hla phuahtu Isaac Watts, “Khawvel lawm nan a lo kal a,” tih te phuahtu hi pa te tak, hmel bawl ve tak a ni an ti a. Nula hmeltha zet mai Elizabeth Singer hi a ngaizawng a, ani lah chuan “A talent (jewel) hi chu ka ngaisang a, a bawm hi chu ka ti thei lo a ni” a ti e an ti. Lo innei ta se mi thiam pui pui hmeltha deuh deuh fa an nei duah mahna!

Kan pi leh pu, kan nu kan pate rual khan nupui hi a zawnin an lo zawng bawk thin a, ‘ran ngo zawng’ an ti mai. Hmel inhre sa pawh ni lem lo kha nu leh pate inbiak fel zara innei an awm fo thin. A tirah inngaizawgin hmel induh tak an ni lo mai thei. Mahse nupaa an awm hnua inhmangaih leh induh tak, chhungkaw awhawm dintu an ni fo bawk thin. Nula leh tlangval hmelthaa sawi, induh taka innei ta chenga rei lo teah inthen leh mai hi an awm chawk bawk. Hmelthat vangin kan inhmangaih nge, kan inhmangaih avangin hmelthain kan inhmu thin?

Lal Isua hi a hmel a taka hmuh hi ka chak em em thin a. Amahin min hmangaih tih hriaa amah ka hmangaih ve hnu phei hi chuan a hmel that tur zia leh a hmel ringawt hi hmuhnawm tling a ni ang tih te ka suangtuah thin a. Thuthlung Thara Chanchin Tha ziaktu palite lah hian a hmel chungchang hi an lo sawi mang si lo va. A hnu daihah Artist Leonardo da Vinci-in “The Last Supper”  tih a ziah hi Lal Isua thla ni awma ziah hmingthang ber chu a ni.  A hnuah chuan Sap tlangval hmeltha tak ang, koki thleng sam nalh tak, Calendar-ah te pawh kan hmuh thin ang hi Lal Isua hmel nia kan rilru leh kan mitthlaa riak reng chu a lo ni ta a ni. Nazareth khuaah khan  Isua han tleirawl tlangval chhuak kha nulate khan hmeltha an ti viauin i ring em? Kei ka ring ta miah lo.

Lal Isua hmel chiang taka sawitu chu Zawlnei Isaia kha a lo ni daih a. Ani sawi dan erawh keini suangtuah ang hi a lo ni lo nasa mai. Tihian a sawi a: “Pian hmang thatna leh hmel mawina reng reng a nei lo va, amah kan hmuhin amah kan duhna turin mawina reng reng a awm lo. Ani chu mihringte hmuhsit leh duh lohvin a awm a, lungngaihna te nei mi leh natna hre mi a ni a. Miten an hmai an huh sana ang chuan ani chu hmuhsitin a awm a, keini lah chuan ani chu kan ngaisang si lo.”(Isaia 53:2,3)  Ka han chhiar leh chuan ka mur sung sung hian ka hria a, ka mittuite a lo hnai a. Lal Isua hmel ni awma ka ngaih ang kha a ni ta reng reng lo mai. Amah ka hmangaih avangin chu hmel chu hmuh chian ka duh ta a. Chuta a hmel dik tak chu Kraws- a an khaikan laia amah nghaisatute tan a tawngtai a, “Ka Pa, anni hi ngaidam rawh, an thiltih an hre lo a ni,” a tih lai kha niin ka hre ta a, chu lai hmel chu chiang leh zuala hmuh leh hriat ka va chak em! Lal Isuan kan tana a tuar lai hmel chu hmuh hrehawm ber, hmuhnawm ber a lo ni ta bawk si. Hmangaihna vang a ni.

Hmeltha kan tih berte hi kan hmangaih takte hi an lo ni zawk a. Kan fa berh chip chep, hmel chhe te pawh kha, “Ka nau te hi a hmel a tha ti lo chu kan inah pawh lo leng  suh se,”  tia kan awih thin kha a ni. Kan fate tumah hi Hollywood Star hmeltha ber ber nen thleng dawn ila, tumahin kan duh lo vang. Kan khaw nula tlangval hmeltha leh fel ber berte ai pawha kan hmangaih tlat chu kan tu leh fate hi an ni. Kan thisen a inzawm a, kan hmangaih em avangin an hmel hmuh kan ning ngai lo. Hmangaihna tehna tha ber chu kan hmangaihte midangin an sawi chhiata kan rilrua a tlak dan hi a ni an ti. Mi dang fate an nih chuan engah mah kan ngai lova, kan tu leh kan fa kan hmangaihte an nih ngat chuan kan tliak hnawp mai a ni. A sawitute thlengin kan haw dawn mai a ni. Lal Isua chanchin a mawi lo leh a chhe zawnga miin an sawi hian i rilru a na thin em? 

Lal Isuan, “Thupek thar ka pek che u hi, in hmangaih ula, keiin ka hmangaih che u ang hian nangni pawh in hmangaih ula,” (John 13:34) a tih awmze ril zia hi kan ngaihtuah thin em? Mi kan ngainat leh kan hlut berte hi, kan hmangaihte min hmangaihpuitute hi an ni. Delhi-ah khuan vanduaithlak takin Mizo tlangval hi Bike-a a chuang a hnung lam atangin Truck-in a rawn su a, a lu hi a hek hlawk a. Tumahin tunge a nih an hre mai si lo, Police-in a ruang an rawn hlawm a, “Mi pakhat hian a khawngaih lutuk a, a rawmawl a phawrh a, a lu hi a khuh a,” tih thu hi Police-te chu an hrilh a. A hnu deuhah a nu hi a lo thlengthla a, a fapa tlukna hmun chu chulin a tap hawm hawm a, a lainatawm hle. Chutah Police-ten mi pakhatin a fapa chu a rawmawlin a lu nasa taka hliam  chu a khuh tih an han hrilh chuan chu mi chu zawn chhuah a duh ta em em a. Delhi khawpuia a mi hmuh duh leh a thinlung kuaitu  ber chu a fapa lo khawngaihtu kha a ni. Zawn chhuah ngaihna a awm tawh si lo. Keini pawhin kan fate khawhar leh mangang lo lainata lo kuangkuah tute hi kan ngaina thin a nih hi. Lal Isua hi amah ringtute kan inhmangaih tawn hian a lawm em em a, mi dang chunga kan tih hi ama chunga ti ang chiahin a ngai thlap a ni. Ringtute kan inhmangaih dial dial hian Lal Isua kan hmangaihzia kan lantir a ni.

Lal Isua hmelhmang leh a hmangaihna hmel kan hmuh duh chuan Cinema Film-a Sap hmel tha tak kan hmuh ang hi ni lovin Kraws-a a tuar lai hmel kha a ni zawk. Tunah hian Aizawl khawpuiah hian Lal Isua hi lo leng ta se, mi danglam takin kan  hmuh ka ring lo. Mizo naran tak  hmel puin  kan kalpel mai maiin ka ring.  Amahah chuan mihrang, chi hrang, tumah kan danglam chuang si lo (Gal.3: 26 – 28). Chu tak chu mitin tana chanchin tha bul chu a ni – a hmel mawi leh hmangaihna chu. Lal Isua hmuh i duh em?

Note: Tun lai AI-generated Isua hmel, a hun laia mi ni awm bera an tihchhuahah chuan Isua hmel chuan tuna Kenya mite hmel hi a ang ber. Lung lai a fan mawlh lo.