Tiam Tlat E (I Married You) XVII– Walter Trobisch

Bung 5 na

Thu ka sawi zawh chuan mipuite chibai chhangin kawngkaah ka lo ding a, chutih lai chuan nu pakhat sang ṭha thler thlawr tak mai hian hmanhmawh taka min rawn kal pelh pahin:

‘Zaninah hotel phone-ah khan ka lo be leh ang che,’ a rawn ti ru sa sa a.

‘Pastor inah ka awm dawn zanin chu. Chutah chuan min lo be zawk rawh.’

‘Aw le.’

‘I hming min hrilh tal la, min lo biak huna ka hriat theih nan che.’

‘Fatma.’

Tichuan a kal bo ta nghal a. Insawi duh lova min rawn be ṭhin kha a nih dawn hi, ka ti rilru nghal a. Han umzui nghal chuk chuk ka duh rilruk mek lai chuan Miriam-i kha Timothy-a nen an lo lang a.

‘Kan titi leh thei ang em?’ tiin min rawn zawt a.

‘In pahnihin ni thei se ka ti hle mai.’

‘Chu chu keini pawhin kan duh a.’

A tuk tlai dar nga-ah inhmu turin kan inti ta a.

Min rawn chibai hnuhnung ber chu Maurice-a leh a nu te an ni a. Ṭawng mawlh mawlh pahin ka kut dinglam chu a kut khing hnihin a chelh a, a lu a bu zauh zauh reng a.

‘Lawmthu hrilh che a duh a nih kha,’ Maurice-a chuan a lo ti a.

‘A eng lai ber khan nge a rilru hneh han zawt teh.’

A nu chu a inngaihtuah neuh neuh a, Maurice-a chuan a chhanna chu a lehlinsak a:

‘Hmangaihna chuan a hnu deuhah pawh inneihna chu a la luhchilh thei a ni tih lai kha. Chu leh musical-a nu pakhatin, “Kum sawmhnih panga ka chenpui tawh a…Chu chu hmangaihna a nih loh chuan eng chu nge hmangaihna ni ta ang?” tih lai kha.’

Chu pitar te tak te, cher tawh tak leh taksa chak tawh loh tak chu ka en ngawih ngawih a, a hmai chuar tawh taka a mit meng fiah takte chu ka en a, ka kuah lo thei ta lo a ni.

Chu lai thu a la hre kar chu a mak a ni! Ka thla a timuang sawng sawng mai. Ṭawng inang lo, hnam tihdan phung pawh inang lo kan ni chunga chu lai thu a hre fiah thei a nih chuan midangte pawhin an hre fiah thei ngei dawn a ni.

Tihdan phung inang lo maw? Engmah a ni lo! Juda mite chanchin behchhana siam, tunlai American musical lemchana thu tlar khat, Russia rama thil thleng anga chanin he African thingtlang rama seilian kum sawmsarih hnaih tawh hmeithai pakhat thinlung hi a khawih thei a nih phawt chuan khawvel pumpuia mite thinlung hi a inang dawn a nih hi. A pawn lam chauh hi a lo inang lo a ni. A chhungrilah chuan mihring thinlung hmun khat, a awmna hmun apianga thlakhlelhna, hlauhna leh beiseina nena phu ṭhin bak kha a awm chuang lo.

Pastor Daniel-a te in ka luh chuan an dawhkan chu zanriah kil nana buatsaih diam a lo ni tawh a. Daniel-a chu Biak In kawtlaiah a la awm a, kohhran mite ṭhenkhat nen an la titi mek a. Esther-i chu chokaah, amah puitu nula naupang te nen khan an la awm ve bawk a. Esther-i chuan min lo lawm a, dawhkanah chuan ka ṭhutna tur min kawhhmuh a.

‘Rei lo teah zanriah kan peih mai ang.’

‘I inkhawm ve em?’

‘Inkhawm e le.’

Ei rawng a lo bawl lawk diam a ni tih a lang reng mai. Chhungpuinu fel tak a ni phawt mai, ka ti rilru a.

Minute sawm vel emaw a liam leh hnu chuan dawhkanah chuan noodles la khu vat vat hi a rawn chhawp a. A hnuah sa zai lep, artui chhum leh tomato nena siam chu a rawn chhawp leh a. Dawhkanah chuan bowl lian tak maiah chaw eikhama ei tur fruit salad – balhla zai lep, lakhuihthei, thingfanghma, serthlum leh serṭawk – a lo chhawp bawk a.

‘Thingpui nge i duh coffee?’

‘Thingpui ka lo duh ang chu, a rem chuan. Ka tha thona a la reh lo a nih chu. Tlaia coffee ka in leh phei chuan ka muhil thei lo palh ang e.’

Inhmatawnin kan ṭhu a. Dawhkan lu lam chu Daniel-a tan buatsaih a ni a.

‘Thusawi chu a hahthlak viau ang a,’ Esther-i chuan a han ti ṭawngkam ṭha a.

‘A thusawi ai mah chuan a hnu lama han sawi ho leh vel hi a nia chauhthlak ṭhin.’

Ngawi rengin eng emaw chen kan han ṭhu a.

‘Khawnge Daniel-a hi?’

‘Pawnah mi a la titipui a nih kha.’

‘Chaw ei in peih tawh tih a hre lo em ni?’

‘Hria e.’

Kan ngawi leh vang vang a. Dawhkana ei tur an chhawp pawh a la khu vut vut mai.

‘I ko mai thei lo’m ni?’

‘Awmzia a awm lo. An titi zawh hma chuan a lo kal chuang lo ang.’

Kan nghak leh ta zel a.

‘I thusawi kha ngaihnawm ka ti khawp mai,’ tiin Esther-i chuan thu dang vawrh a han tum a.

‘Ṭawng min lehlinsak turin in pa ka nei a, a lawmawm khawp mai. Thlarauvah pumkhat kan ni hian ka hria a, mi pakhat thusawi ang mai kan ni. A lehlin pah hian ka thusawite kha a belh mawihnai ṭhin bawkin ka hria.’

‘Nia, a tiṭha ve tho mai.’

Ngawi rengin kan ṭhu leh a. Bel la sa vur mai chu choka lamah a luhpui leh ta rih a.

A lo kir leh chuan, ‘Hrehawm i ti a, ka awm avangin i zak tih pawh ka hria,’ ka lo ti a.

A mittui a rawn parawl a, mahse a insum thei hram hram a. ‘Daniel-a hi ka hmangaih lutuk,’ a ti a. ‘Mahse, hunbi neia insiam rem thiam lo tawp chi hi a nia. Rim taka hnathawh hi ṭha ka ti lo pawh a ni lo, mahse kei chuan ka ni hman dan tur te, ka thiltih tur te hi awmze neia ruahman thlap ka duh ṭhin a. Ani erawh hi chu a boruak azira che vel chi hi a nia. Pastor ṭha tak chu a ni ngei e. Mite pawhin an ngaina khawp mai. Mahse a ṭul chin bakah hian an tibuai ṭhin ni hian ka hre ve deuh.’

‘In talent dawn chu a inang lo khawp mai, mahse intisawt tawna, famkima insiam thei tur an ni asin.’

‘A ni mai thei, mahse kan talent te hi awmze neiin kan dah dun thiam lo a ni. Ball kha kan kuta tla chat chat turin kan theh lo tlat a. Hawi lam inang lo ve veah kan theh daih a. Chhuatah an tla a, a chhar tur tumah an awm si lo a ni.’

Daniel-a chu a lo la lut chuang lova. Esther-in a hmanhmawhna a thup thiam dan chu ropui ka ti ngawt mai.

‘Ka va ko ang e aw,’ ka ti ta a.

A koki a san uk a, a nui lui hram a, min dal lem lo bawk a.

Daniel-a chu Biak In leh a bula pastor inbuatsaihna inte inkarah a lo ding a, mi eng emaw zat nen an lo la titi tui khawp mai a. A hnenah chuan:

‘Daniel, he’ng mite tan hian thuchah ka nei a. Min lehlinsak thei ang em khawngaihin?’

Nui chungin a bu nghat a.

‘Pi leh pute u,’ ka han ti a, ‘tuna in titipui mek hi a chau tawh khawp mai. A ril pawh a ṭam tawh lutuk. A inchhungah a nupui chu mittui tla purin a ṭhu, a chhan chu uluk taka a ei rawngbawl kha a dai leh vek tawh a. Chu bakah mikhual chaw ei tur an nei a. Ani pawh chu a chauvin a ril a ṭam tawh khawp mai, a chhan chu vawiin tlaiah khan khawi Biak Inah emaw thu a sawi a…’

A tawp lamah chuan an nui ham ham a, ngaihdam min dil mawlh mawlh hlawm a. Tichuan minute khat chhung lekin an ṭin darh ta vek a.

‘Khati khan nang chuan i ti thei a,’ Daniel-a chuan an in kan pan pah chuan a ti a, ‘mahse ka sawi ni se an la na ngawt ang.’

‘I ti chhin tawh reng reng em?’

Inah kan lut a, dawhkan chu kan kil ve a. Esther-i pawhin choka aṭangin a thil chhuan lum chu rawn la chhuakin a rawn chhawp leh a. Daniel-a a ṭawngṭai a. Chutah chuan telephone a rawn ri a. Daniel-a chu khuai zuk ang maia rangin a tho thut a.

Kei pawh rang takin ka tho a. A darah ka dawm a, a ṭhutnaah chuan ka ṭhuttir leh a, Esther-i hnenah chuan:

‘Nangin va la rawh! Lo biak tumtu hnenah chuan in pa-in zanriah a kil mek tih hrilh la. Nakinah a lo be leh dawn nge a sawi duh chu in pa i lo hrilh chhawnsak mai ang tih zawt bawk la.’

A lo let leh thuai a. ‘Pa pakhat a nia. Chibai rawn buk che a duh mai mai a nia. Rawn biak duh chhan dang vak pawh a nei lo.’

Chaw chu kan ei ho ta a.

‘Hetiang reng hi a ni mai,’ Esther-i chuan a ti a. ‘Chaw kan ei dawn chiah hian telephone a lo ri a, Daniel-a hi vawi li vawi nga laite a thawh a ngai ṭhin.’

‘Hetianga i tih reng chuan i dam lo mai ang Daniel. Chuan Esther, amah venhim hi i hna a ni aw.’

‘Amah hian duh se chuan…’

‘Daniel, in kohhranah hian tirhkah i ni lo aw, pastor i nih kha.’

Telephone a lo ri leh a. Daniel-a chu a theihna leh tumruhna zawng zawng sawm khawmin a tho lo hram tih ka hmu thei a. Esther-i lam ka va en a, ani chuan hre thiamin a tho ta nghal a.

A kal hlan chuan Daniel-a chuan min lo bia a:

‘Hotel-a kan dah chhan che i hre thiam tawh ang tiraw?’

‘Aw, hre thiam e. Mahse a tihdan tur in zawn hmasak a ngai a nih hi. Hetiang te chuan i hun leh i theihna i hmang zai thiam lo alawm.’

Esther-i a lo kir leh a. ‘Tu emaw in a nu a dam lo tih a rawn sawi a, mahse a serious lutuk lo. Naktuk zingah kei pawhin ka kan thei ang. An address pawh ka han la nghal a,’ a rawn ti a.

‘A tak takah chuan Esther, nang pawh hi tun ang hunah chuan telephone chhang tur i ni lo. In kohhran aṭang hian tu emaw chu tun ang huna telephone chhang tura in zirtir a ngai a nih hi.’

‘Telephone chauh pawh hi a ni lo. Inlengte pawh hi an buaithlak khawp mai. Eng hunah pawh hian an lo lut tawp tawp mai a ni.’

‘A tih ngaihna dang pawh ka hre bik chuang lo. Inleng in neih theih hun hi nangmahniin thlang ula, chumi chu in kawngkaah hian tar mai rawh u.’

Daniel-a chuan, ‘African mite chuan an hre thiam lo tawp ang. Polite lo min ti ngawt ang. Kan hnam tihphung nen a inkalh tlat a ni.’

‘Ngaithla rawh unaupa, Germany-ah lo kalin eng kohhran pawh hi rawn tlawh la, chuta pastor chuan tuna in buaina ang tho hi an buaipui ang. A nihna takah chuan in hnam dan nge i kohna i ngaih pawimawh zawk tih lam daih a ni. Lighthouse enkawltu thawnthu kha i lo hre ve tawh em? Eng a awm theih nan a chhun a zanin khawnvartui a pek a ngai a, chu chu a hna a ni. Lighthouse chuan lawngte tan kawng a en a, tuipui rek hlauhawm laia an kal tur kha a pui ṭhin a. Amaherawhchu a bul hnai khuaa mite khan a enkawltupa chu khawnvartui tlem te te an lo va dil ṭhin hi a lo nia. Ani lah chu mi lo hnar turin a rilru a ṭha bawk si. Chutiangin a khawnvartui chu tlem tlemin a lo sem ral a. Ni khat chu khawnvartui chu a hun hmain a ral ta tlat mai a, lighthouse a en theih tak loh avangin lawng pakhat chu a rawn chesual a, a pil ta mai a. A rilru ṭhatna kha mi tam takin an thih phah daih asin.’

‘I tidik chiah mai,’ Daniel-a chuan a ti a. ‘“Aih” tih mai hi ka harsat em a ni.’

‘I rawngbawlna chauh pawh hi a ni lo, in nupa tan hian a pawi thei a ni.’

‘Bul ṭan ṭhat leh chu kan ngai a ni, ka hria alawm. Triangle-a a angle ding lam, thil inhrilh tawn angle kha kan siamṭhat a ngai a ni.’

‘Tuk tin tuma chim buai lohvin minute sawmpanga tal nei thei ila chuan,’ Esther-i chuan a rawn ti ve a. ‘Mahse ruahmanna engmah nei lovin kan ni kan ṭan a, kan tawn tawn kan tawng tawp tawp mai a. Eng nge a tih dawn pawh hi ka hre ngai lo. Ani pawhin eng nge ka tih hi a hre lo ang. Chaw ei hunbi mumal pawh hi kan nei lo. Naupangte pawh hian an tuar lutuk.’

Kawngka an rawn kik ri dat dat a. Anni pahnih chuan min en ha a.

‘Chokaa tleirawl te khan eng nge a tih?’ tiin ka zawt a.

‘Kan eikhama thleng sil turin min nghak.’

Kawngka kik ri kan hre leh a.

‘Kawngka chu va hawn se, naktuka lo kal leh zawk turin va ti rawh se –’

‘Mahse dar kaw hmain ni rawh se,’ Daniel-a chuan a rawn ti thuai a.

A hnu rei vak lovah tleirawl te chu a lo kir leh a.

‘Eng nge a sawi?’

‘Naktuka lo kal chu rem a ti.’

‘Hetiang chu…’ Daniel-a chuan lu thing mat mat pahin, ‘…khua reiah an hre thiam dawn lo tawp mai,’ a ti a.

‘I nek ve eih loh te chuan ni reng ang chu. Esther-in tuk khata minute sawmpanga lek a beisei hi i ni hman tur atana i lawng karfung tur a nia. In nupa awm dan hmanga testimony in puan hian inneihna chungchanga thuchah vawi za sawi ai pawhin a thawh hlawk zawk tih theihnghilh ngai suh ang che.’

Daniel-a chuan min chhang a: ‘Ka hrilh ang che, nupa kan ni tih hi inhrilh nawn kan ngai fo mai. Hmangaihna chungchanga kan rilru puthmang ringawt hi chu ni se chuan kan inneihna hi hman hmanah a chhe tawh ang.’

‘Chu pawh inhmangaih reng chunga ngai a ni zawk a,’ Esther-i chuan a rawn ti ve a. ‘Ani hi ka hmangaih em em a, ani pawhin min hmangaih em em a ni tih ka hria.’

‘Inhmangaih reng chunga inhrilh nawn ngai tur a ni hleinem,’ tiin ka chhang a, ‘In inhmangaih vang tak zawk chuan alawm inhrilh nawn fo tur in nih.’

‘He ngaihdan, inneihnain hmangaihna a chelh nghet tih hi Europe leh America-ah te pawm dan tlang tlanglawn a ni em?’ tiin Daniel-a chuan min zawt a.

African hovin hetiang zawhna min zawh hian hrehawm ka ti ru deuh ṭhin reng a.

‘A teuh lo mai,’ tiin thu dikin ka chhang a. ‘Tunlai Europe leh America-ah chuan triangle hi pawh darh vek a ni tawh a. Inneihna leh hmangaihna te hi pawh ṭhen an ni a; hmangaihna leh sex hi pawh ṭhen an ni a; sex leh inneihna te pawh hi pawh ṭhen an ni tawh.’

‘Engtin nge hmangaihna leh inneihna chu an pawh ṭhen a?’

‘“Hmangaihna” avangin engkim a thiang tih thu hmangin maw le. Inneih leh inneih loh lam pawh an ngaihtuah lo, khawi hmunah pawh, eng hunah pawh, tu nen pawh lo ni se, an inhmangaih tho chuan sex hi hman tawp theihah an ngai a nih chu.’

‘Chu ngaihdan chu eng nge a dik lohna?’

‘Thil ni thei a ni lo alawm. He khawvel hi a nihna angin an thlir tlat lova. Zalenna tluantling tih hi a awm tak tak hleinem. Hnimbuk kangin ram kang rapthlak tak a thlen thei angin hmangaihna zalen lutuk chu a mihring lova, a ramhuai zawk a ni. Soviet Union pawhin engtik lai emaw khan an ramah hmangaihna zalentir an tum a. An thil enchhin chu an hlawhchham ṭhak a nih kha. Mei tan sikri a pawimawh ang thovin hmangaihna tan inneihna hi a pawimawh a ni.’

‘A nih leh chu chu engtin nge ka mite hnenah hian ka sawi fiah theih ang?’

‘Kawng khat chauh a awm: Pathian hmangaihnain. Pathian hi hmangaihna a ni. Chu vangin alawm Pathian Fapa chuan a zalenna leh a thiltihtheihna a kalsan. A intitlawm a, engmah ti thei lo dinhmun chu a rawn thlang a. Pathian chu mihringin a rawn inpuang a. Hmangaihna chu tisaah a rawn chang a ni.’

‘Chuti a nih chuan inneihnaa harsatna neite chu Pathian mihringa lo chang chauhvin a pui thei dawn tihna a nih chu.’

‘Ril taka ngaihtuah chuan ni chiah e, a chhan chu Pathianin kan hmangaihteah hian min rawn tawk a ni tih ani chauhvin a hria a. Kan kawppuiteah Pathian kan hmu thei lo a nih chuan kan kawppuite tan kawppui tling lo tak kan ni dawn a ni.’

Daniel-a chuan a ngaihtuah vang vang a.

‘A nih leh engtin nge Khawthlang ramah chuan hmangaihna leh sex chu an pawh hran a?’

‘Ngaihdan hi chu a tam thei khawp mai. Ngaihdan pakhatah chuan hmangaihna tel lova sex hman tih te pawh a awm. He’ng mite hi chuan hmangaihna hi titi puarpawleng mai maiah an ngai a. “Sex chu nawmchenna a nia, hmangaihna atan a ni lo. Sex nawmna tur chuan hmangaihna hi a hnawk a ni. Sex hi chu hlim taka hun hmanna tur a nia. Intiamkamna leh inchhirna pakhat mah awm lova hman a nih chauhvin a nawmna chu pawh theih a ni,” te an ti maw le! Mahse Daniel, unaupa, tunah hian Khawthlang pa angin ka lo kal lova, Pathian mihringa lo chang ringtu ka nih angin ka lo kal zawk a nia.’

‘Ka hria alawm. Ni lo se ka sawm tawp nang che,’ Daniel-a chuan nui chungin a tia. ‘A nih leh i sawi awmzia chu, he i thu rawn ken hi Africa ramah aiin Europe leh America-ahte an la dawngsawng ṭha duh lo fe zawk dawn tihna a ni maw?’

‘Ni chiah e. Eng hnam zingah pawh triangle zalen thu sawitu chu thlalera au rawl ang maia mal a ni zel mai.

‘Mahse Thuthlung Hluiah khan huan anga sawina kha chu a awm a ni lo’m ni kha?’ Esther-i chuan a rawn ti a. ‘Mipa lalna a awm a. Mipa dikna chanvo angin inmakna pawh a awm a. Nupui pakhat aia tam neih leh chi thlah theihna lam sawi vawn te pawh a awm a.’

‘Thil hmasawn zel niin ka ring, Esther,’ tiin ka chhang a. ‘Mipa leh hmeichhiaten he Bible chang thu an hriat tirh khan Israel hnam tihphung chiah zawp thei thil, hmasawn zel tur chu a lo inṭan niin ka hria. Chutiang chuan alawm “huan anga thlirna” chu hneh a lo nih. Entir nan, Thuthlung Thara he thu Isuan a sawi khan inmak kalh zawng leh nupui pakhat neih ṭan zawngin a nia a sawi ni.’

Telephone a lo ri leh ral ral a. Arab lal ang maiin Daniel-a chuan an nu chu kut vaiin a tir a. ‘Ka huan hi ka’n tir ang e,’ a ti fiamthu a.

Thu awih tawkin Esther-i chu a tho a, telephone awmna Daniel-a pindan lam chu a pan a. Nui chungin a lo kir leh a, ka lam hawiin, ‘Tun ṭum chu nangmah an be duh che,’ a ti a.

Daniel-a ang tho khan inngaihtuah fim lek lovin ka tho hluai a. Tisual inti taka ka ding chu Daniel-a chuan min lo nuih chiam a, ka thurawn pek ang lo takin ka awm ve leh tho a nih chu.

‘Va chhang rawh,’ a ti ta a. ‘I ei kham tawh a, chaw eikham thei tlem i la ei bang a ni mai a. Bakah dan taivawn tlat chi i ni lo tih i tilang bawk e.’

Telephone chu ka han la a.

‘Fatma-i a ni em?’

‘Aw, ni e.’

‘Nimina vawi hnih min lo be tawhtu kha i ni em tih min lo hrilh phawt teh.’

‘Aw, ni ngei e.’

‘A nih chuan i hming tal ka hre ta alawm le.’

‘Chu chu a pawimawh viau em ni?’

‘Ṭawngṭaisak che a awlsam deuh a.’

‘Min ṭawngṭaisak a maw?’

‘Tehreng mai.’

‘Engati maw?’

‘Ka ṭanpui theihna che kawng awm chhun a nia. Mihring tak chuan a ngaihna ka hre tawh lo a ni. Bakah ṭum khat kha ṭawngṭaipui turin min tih tawh kha.’

A ngawi vang vang a.

‘Zanin kha i lo inkhawm leh a?’

‘Aw.’

‘I kawppui hriat loh bawkin?’

‘Aw.’

‘Ka thusawiah khan i ngaihdan puan in tih vel ka hman kha i lo hria em?’

‘Aw, hria e. Bible chang min hrilh pawh kha ka lo en a. Ka tana chang thlan chu a ni ngei e: “Ka puan in a chhe ta, ka hrui zawng zawng a chat vek a.” A vaiin a chat vek, Pastor. Zanin i thusawi ka ngaihthlak hnuah phei chuan a chat vek tih ka chiang. I thusawi kha a dik ka ti lutuk.’

‘Eng nge i sawi awmzia chu?’

‘Indannain hmangaihna a tichhe thei tih vel kha.’

‘Kha harsatna kha engtin nge in sut kian ve ang aw tih ka lo ngaihtuah char char reng a ni.’

‘Kan su kiang lo. Chu chu a ni tawp mai. Ani chuan su kiangah pawh a inngai mai thei. Mahse kan pahniha tan chuan a ni lo tawp. Ka nau pai theih hun chhut chhuaka calendar-a chhinchhiah turin min ti a. Mahse kan tum angin thil a thleng leh si lova, ka lo rai leh ta tho sia. Naute chu titla mai turin min ti a.’

‘A tih ang chuan i awm em?’

‘Awm ang chu. Tunah chuan tuk tin damdawi min eitir a. Mahse chutianga ka tih chuan kar thum hnuah kar khat tawp chu ka period ta ṭhin a. A nawmna pawh hi ka pawh ve lo hrim hrim. Damdawi ka ei hnuah phei chuan ka chawmawlh vekin ka hria.’

‘Damdawi ei hmeichhe tam takin chutiang chuan an awm tih an sawi asin.’

‘Indanna hrim hrim hi a ṭha lo em ni, Pastor?’

A zawhna min zawh mai mai chu! ‘En teh maw, Fatma, puan in a chhiat leh a ṭhat, a din ngheh leh ngheh lohvah a innghat vek mai. Puan in a ṭhat thlap chuan nupa chuan ngaihdan an sawi dun thei alawm. Eng emaw chhan ṭha tak vangin nau pai rih loh pawh an sawi dun thei a, a nih loh paw’n a chhang la pai leh rih loh te pawh. Chutiang tih dan tur chu thutlukna an siam dun ang a, damdawi lam thiam doctor, kawng engkima puitu tur pawh an rawn ang a. An rilru tak tak phawrh ngamin an sawi dun ang a. Chutianga an tih chuan an tum aia hmain nau an lo pai ta a nih pawhin chhiatna lo thleng angah an ngai lo ang a. An puan in chu a phui ṭhat tlat avangin naute tan pawh a chhungah hmun a awm a. Mi zawng zawngin awmna hmun chu an mamawh alawm, naute pawhin a mamawh a. Mahse puan in chu a chhiat a, a kaihna pakhat pawh a kim lo a nih chuan ruah a lo surin a chung a far mai a, chutiang hunah erawh chuan thil a danglam ṭhin alawm.’

‘Chu chu ka chiang khawp mai. Nau pai leh hi ka hlau ngawih ngawih a nih chu, a chhan chu min tihtlaktir leh ngei dawn si a. I sawi ang chiah kha a ni, kil khat pawh a kim lo a nih chuan a kil dang pahnih hi chu ṭha takin an thawk dun thei lo. Bible in a sawi ang khan: “Ka puan in zar tur an awm tawh lo.”’

‘En teh maw, Fatma. Telephone-a phun phun ringawt chuan awmzia a awm lo em mai. Thil tihdanglam i duh takzet a nih chuan i pasal chu ka hnenah lo hruai la, ka lo titipui ang.’

‘A theih loh alawm!’

‘Tum ve hrim hrim la.’

‘Amahin ka lo kaltir dawn nge kan pahnihin kan lo kal ang?’

‘A tihdan dan ni rawh se.’

‘A lo haw dawn hnai a, kan duhtawk a ngai. A nih aw Pastor. Ka lawm e.’

Chaw ei dawhkan ka va kil leh chuan Daniel-a leh Esther-i te chu Fatma-i dinhmun tlem azawng ka han sawi hmuh ve a, eng kawng emaw tala min puih theih ka beisei a ni.

‘Sal ang tak takin alawm a en,’ Esther-i chuan a lo ti a.

African nunphungah hian mipa chungnunna hi a bet nghet em a ni tih hi kan pawm mai a ngai a ni,’ Daniel-a chuan a lo ti ve bawk a.

‘Esther, Daniel,’ ka han ti a, ‘Sawi pawh hi zahthlak ka ti a, mahse Fatma-i chuan African mi a chenpui lo. A chenpui pa chu Europe mi a nia. Hnam nunphung lam pawh a ni lo. Mihring thinlung, Bible-in bum hmang a tih lam zawk a ni mah e.’

An ngawi reng a. Mi ningkhawng an chik em mai a, ka zah avang chuan hrehawm an lo ti viau mai.

‘Daniel, min han hrilh teh, chu pa chu chhuahsan se, hna te zawngin mahniin awm tum ta se, chu chu thil tih theih awm a ni em?’

‘Kan khawpuiah hi chuan a ni lo ang. Tih ngaihna awm hlawl lo ang vel a ni. Huan anga thlirnaah khan kan la cheng tlat mai a. Mahnia awm duh tan chuan hmun a la awm lo a ni.’

‘A nih chuan a thuhnuaiah a awm pumhlum a ni ringawt mai a nih chu. A nu leh pate lah chuan an thlauh thla hmiah tawh mai si a. Nula thianghlim a nih tawh loh avangin tumah dangin nupuiah an duh dawn bawk si lo. Mahnia awm theih a ni bawk si lo. A sawi kha a dik a ni. A puan in zar tur an awm tawh lo takzet a nih chu.’

‘A enga pawh chu ni se, a chhuahsan hrim hrim chu a ngai a nih chu,’ Daniel-a chuan a ti a. ‘A chhungte dang emaw, a ṭhiante hnenah emaw cheng rih mai se. A nih leh, lo innei tawh tak tak ni ta se, nupa hi inṭhen tura thurawn pek i nei tawh reng reng em?’

‘Doctor-in a damlo enkawl chu thi mai turin a ti ang em? Beiseina chhe te pawh a la awm chhung chu a nunna chhan tumin a bei ang chu. Chutiang chiah chuan kei pawhin beiseina chhe te tal pawh a awm chhung chu inneihna thutiam titawp lo turin ka ti ang. Amaherawhchu, inneihna ṭhenkhat hi chu a beiseiawm tawh lo a nih hi tih tawp ngai te pawh hi an awm ve a.’

‘Hmangaihna a thih ṭhak tawhna inneihna pawh ka hre ve asin,’ Daniel-a chuan a lo ti a. ‘Nupa nun pawh an hmang ngai tawh lova. Nupain an neih awm chhun chu i triangle-a a chung angle chauh kha a ni tawh. Nupa an ni ve tawp. A bak chu a awm tawh lo. In khatah an cheng dun ve reng a, mahse an kawng zawh a inang tawh lo. An nun hman pawh a inpersan khawp mai. Chuti chung chuan an la inṭhen chuang lova. Chutiang chuan kum tam tak an awm a. Kei ka ngaihdanah chuan chutiang inneihna chu a thi tawh a ni. Mahse, Isua khan, “Pathianin a zawm tawh chu mihringin ṭhen suh se,” a lo ti ve bawk sia.’

‘“A tir aṭangin Pathian zawm an ni em?” tih zawhna hi a awm thei viau asin.’

‘A nih chuan nuthlawi pathlawite chu tim miah lovin i nei leh duh ang em?’

‘Tim miah lo chuan ni lo ang. Tim ve deuhin le. Mahse ka nei dawn a nih pawhin neih duh chhan bik deuhte ka nei ang. A enga pawh chu ni se, a thiam lo zawka chauh ka nei leh duh ang.’

‘I sawi awmzia ka man lo.’

‘Mi tuin emaw an inṭhen chhanah anmahni thiam lohna hmu miah lova an kawppuite thiam loh veka an puh tlat chuan, midang nei leh pawh ni se an inṭhen leh tho ang.’

‘Mahse, thiam lohna nei miah lo hi an awm tak tak asin. A pasal zu ngawl vei ta chungchang te kha ngaihtuah la.’

‘Ni tho e, mahse hetia pawn lam lan dana thiam loh nei lo phenah hian chhungrilah inthiam lohna a awm ṭhin alawm. Chu chhungrilah chuan mahni kawppuite hmaah ni lovin Pathian hmaah an ding tawh a. Chu chhungril inthiam lohna chu a tira an inneih danin a hrin chhuah a ni duh lutuk. He chhungril zawk thil hi hmachhawn an inhuam hma chuan tu mah ka nei duh lovang.’

‘A nih Fatma-i hian thiam lohna a nei em?’

‘A nu leh pate an thiam lo hulhual. Tin, an pa pawh kha a ni tho. Chutih rualin Pathian hmaah chuan Fatma-i ngei pawh hian thiam lohna a nei a ni.’

‘Engtin nge puih theih i inrin?’

‘Hei hi a inpawm hma chuan ka pui thei pawhin ka inring lo.’

He zawhna chungchang hi Daniel-a nen chauh kan sawi dun a. Esther-i chu ṭhutthleng ban neiah thingpui in turin a lo ṭhu a. Kan va en chuan a lo muthlu reng tawh mai a.

‘Ka huan chu a lo muhil a nih hi,’ Daniel-a chuan fiamthuin a ti a.

‘I huan a ni lo, Daniel. I puan in i ṭawmpui, i chenpui a nih hi, chutiang zawnga i sawi duh a nih chuan. Nang pawhin mut i mamawh tawh ang. Ka hotel lamah min thlah leh thei ang em?’

Hotel dawhkana ka chahbi ka va lam chuan thawktu pakhatin lehkhathawn min lo pe a. Ka nupui lehkhathawn a lo ni a. Ka room lamah ka chho a, ka ṭhut fel hnuin ka han chhiar a:

‘Ka ngaihzia che leh eng eng emaw sawia titipui theih che ka thlakhlelhzia hi.

‘Kum liam taah khan inzawm deuh zatin min zin bosan a. Kuminah pawh hian kan ina awm dun hle hlena hun hi kar khat ṭha pawh kan nei thei lo niin ka hria. Hna zawh loh hlauvin kan phili buai a nih loh leh zin turin kan inpuahchah buai a ni a. Awm muan hun hi kan nei hlawl lo a ni.

‘Vawiin chawhnu herah khan tlang sang tak panga in pakhat tukverh ni tla turin a chhun tlet sat mai ka han hmu fuh a. Chu eng chuan ka mit a tivai vek thei.

‘Kan thlarau tukverha Krista eng kan lo chhunlet hian hetiang hi a lo ni dawn a nih hi ka ti a. Nang nen tisa, rilru leh thlarauvah pumkhat kan nih chuan hetiang hian a ni dawn a nih hi ka ti bawk a. Hmel danglamna chu a awm ang. He hlim lawmna hi ka lo tem tawh avangin ka thlahlel a. Ni tin nun harsatnate hmachhawna hneh thei tura chakna min petu a ni.

‘I zin hnuhnun ber leh tun ṭum i zin dawn inkarah khan chu pumkhat nihna tak tak chu tihfamkimin a awm lo a. Ka thinlung hi a rit tual tual a, ka tuar zo lo mai dawn a ni. Chu vang chuan a nia tun ṭum chu thlah che a harsat em em.

‘Chu vangin hna i thawk a nih pawhin he’ng beiseina leh duhna, ka thinlung leh thlarau aṭanga lak hran theih hauh lohte chu he hnaah hian an tel ve tih hria la. He’ngte hi i tan chauh ni lo, i nupui tan pawh halral thil hlan chi khat, he’ng kan hun hmante rah chhuah theia siamtu an ni.

‘He lehkhathawn hi kan rawn phun nawina a ni lo a nia. Thil awm dan ka lo sawi mai a ni zawk. Hetia kan inhrilhtawn hian ka thinlung hi a lo zangkhai ve hawk ṭhin a.

‘Ka thusawi min ngaihthlaksak reng ṭhin avangin ka lawm e. Tunah chuan hma lam ka pan ve leh thei tawh ang. Inrinni-a lo zawm ve che ka chak tawh ngei mai.’

Ka thusawiah khan eng nge ni ka sawi kha? Inneihna ṭha famkim kan tih hi a awm tak tak lo. Inneihna chuan mi a titlawm ṭhin. Mahni ṭhatnate chhuanga chapo lo tura invenna him ber chu nupui/pasal neih hi a ni mai.’