ENG LAWNGAH NGE I CHUAN? – Lalchuangliana

Ka pate hi mistiri an ni a. Tum khat Aizawl pa langsar ve tak in hi an sa a. Perek hrawl deuh inchi 6 vela an han kilh hian, ” In kilh nghet lutuk ang e, a thiah leh a harsa,” a ti thin a. In sak lai mekin a thiah leh tur kha a lo ngaihtuah daih  a ni awm e. Nghet tak, a tha ber tura a satutena an ngaih ai khan a tawmkai tawk tawk kha a pawiti lo a nih hmel. ‘Tha ber’ hmelma chu ‘tha ve’ an tih kha!

TITANIC lawng lian, pil thei lo tur an tih ngawt mai kha, a zin vawikhatnaah khan a pil ta mai si a. Khawvel miten a mak an ti. A Cinema an siam hi keipawh vawi tam tak chhum bung deuh rem rum hian ka en tawh. Kha lawng lian kha engtia pil mai thei nge a nih tih hi a chhan an zawng nasa hle a. Thenkhat chuan a neitute kha a inti theiiin an chapo lutuk a, van lamin a hrem a ni tia sawite pawh an awm. Scientist- ten an chhui an chhuia, a chhan ni awm bera an hriat tak chu, a lawng thuikhawmna, kilh khawmna (rivets) atana kahpathir (steel) ni lo va, ‘wrought iron’ ( Mizoin suankang kan ti em ni kha?) an hman vang a ni an ti.

‘Wrought iron’ hi kahpathir nen hian a siam dan a inang lo va. A tuiek ve mai mai lo va, a nem deuh avangin a khawih a nuam a. tuizem han zawmna laia a kilhna (rivets) ah te hian an hmang nasa a, ‘shape’ mawi tak taka Gate an siam thinna hi a ni. Amaherawhchu kahpathir (steel) te angin a chak tawk lo a ni. TITANIC lawnglian thir phek  bawm lianpui ang mai kilh khawm nan khan  ‘steel’ ni lovin suankang (wrought iron) hi an hmang a.Tin, America panna tura lawng kalna tura an ruahmanah khan vur tlang te chu a awm ngei dawn a, mahse Titanic in a sut, tlang lianpui ang mai, vurtlang lian em em  kha a awm tuman an ring lo a ni. Maruti 800 in Road Roller hi  va su bur se, a bonnet te chu a tawm tawk ang a, a mudguard plastic a kilh khawmte chu a per chhuak lawp ang. Chutiang vel chu a ni ang Titanic-in
chhiatna a tawh kha. Lawng hma lamin vurtlang a va tauh khan a lawng taksa tawm phei chuan a kilhkhawmna ‘rivets’ chu a tidawk zung zung a, lawng kawr a han tet chu tui a lut ta hum hum a, chu chuan Titanic kha a tipil ta. Suankang ni lovin kahpathir khan lo chilhkhawm ni se a tet lo mai thei a ni.

Mi mal, chhungkua, pawl, kohhran leh ram hi lawnga chuang ang kan ni a, chu lawng chuan ram nuam zawk, him zawk, tha zawk thlen tumin theihtawpin kan inkar a. Eng ang lawngah nge kan chuan tih hi ngaihtuah tul tak chu a ni.Titanic kha lawng him ber tura ngaih a ni a, mahse mi 1500 chuangin an thih phah. Ngaihtuah zui atan: Kan chhungkaw lawng:  Mizo chhungkaw tin mai hian ram ropui zawk min thlenpui tura kan chuanna lawng chu lehkha zir hi a ni a. Lehkha kan zir chuan sawrkar hna kan thawk ang a, hlo thlawh a ngai tawh lo vang tih hi keini rual kan nu leh pate min fuihna a ni. Tunah pawh he mi thlarau tho chi kan chan chu a ni. Mahse tuna kan lehkha zir leh inzirtir dan hi  lawng lian kilhna nghet lo a ni mai thei ang em? Lehkha thiam aiin mi thiam hi  kan la mamawh tur a nih hmel.