- Dr. KL Biakchungnunga
(Thu lakna : 24th April 2011, Thalaite Thian)
Zawhna:
Keima tâna mahni hmasial (selfish) taka ka ṭawngṭai ai chuan, midangin min ṭawngṭaisak hian, a thawk rang zâwk hian ka hre ṭhin. Counsellor, nang enge i ngaihdàn?
Chhànna:
Zawhna pawimawh tak a ni. A chîn chhuak deuhin ka’n chhâng dâwn ang e. Kristiante Pathian hian inlaichinna a ngâipawimawh hle tih hi lo chhinchhiah phawt rawh. Amah Pathian nêna kan inlaichinna leh kan mihringpuite nêna kan inlaichinna a ngâipawimawh bawk. ‘Thupêk sâwm’ (‘Thu sâwm pêk’ tih ṭawngkam hi a dik chiah lo) kan en chuan, thupêk 1-4 hi Pathian leh mihring inkâr inlaichinna thupêk a ni a. Thupêk 5-10 kha mihring leh mihring inkâr chungchâng vek a ni. Thupêk sâwma paruk zet chu kan mihringpuite laka kan tih tûr leh tih loh tûr sawina a ni a, 60% zet a nih chu. Pathian rilru a luah lian hle tihna a ni.
Nangma tâna mahni hmasial taka i ṭawngṭaina aiin miin i tâna an dilsakna che kha Pathianin a chhâng rang zâwk niin i hria a. A dikna chen a awm ka ring. Kan tana kan dilna aiin miin min dilsakna hian Pathian rorêlnaah awmze ril tak a nei. Duhsak taka min dilsaktu kan nei a nih chuan, kan mihringpuite nen inlaichinna ṭha tak kan nei tihna a ni a, chu chu Pathian lawmzawng a ni. Min ṭawngṭaisaktute hi an hlu a, ṭawngṭaisaktu neih loh chu thil rapthlak tak a ni. Keimahni lamin kan zir lo tihna a ni thei. Duhsak taka min dilsaktute ṭawngṭàina chhàn hi Pathian làwmzâwng a ni tih chu Abrahama’n Sodom leh Gomorra khua tiboral lo tûra a dilnaah hian a chiang reng (Genesis 18:16-33). A unaupa fapa Lota leh a chhûngte awmna khua a nih avânga tiboral lo tûra dil a ni a. A dil ang chin chin chu Pathianin rem a tihsak zêl a ni.
Ṭhenawmte nena inlaichinna nei ṭha Bible-a kan hmuh chu Lazara farnu Mari kha a ni. Lazara thih avânga Marthi ina khawhar lênpuitu zawng zawng kha, Marthi avânga lêng an awm lo niin a lang. Mari avânga lêng vek an ni (Johana 11:45). Isua hmu tûra Marthi a chhuah khân tuma’n an zui lo. Mari a chhuah erawh chuan inlêng zawng zawngin an zui chhuak vek (Johana 11:31). “Heta awm ni la chu ka nuṭa a thi lo tûr” tiin Mari leh Marthi hian Isua hnênah an sawi ve ve. Marthi sawi aiin Mari sawi hi Isua’n a ngàipawimawh zâwk niin a lang. Mari hian Isua rilru a khawih hle tih a lanna chu, Mari leh a rawn zuitu Judate ṭap a hmuh chuan, Isua rilru a khawih a, a ṭap hial tih kan hmu (Johana 11:35). Ṭhenawm khawvêngte khawngaihna leh hmangaihna cho chhuak khawpa an tana ṭhian ṭha nih hi Pathian rilru khawih, a duh zâwng tak a ni.
Lehlamah chuan, kan ṭhian ṭhate tân chauh ni lo, hmêlma anga min entute tân pawh ṭawngṭai tûr kan ni tih erawh kan hriat reng a pawimawh (Mathaia 5:43-48; Rom 14:14-21). Min hawtute mal kan sàwm a, an ṭhatna tûra kan ṭawngṭàisak thei ngat a nih chuan, Pathian rilru a khawih hle dâwn tihna a ni a, malsàwmna kan dawng ngei ang. Han sawi zau ta hlek ila. Sikul naupangin exam-a an chhànna hi code number pêk vek a ni ṭhin. A entute’n tu chhànna nge tih an hriat theih loh nân a ni. Hmêlhriat loh ai chuan, kan hmêlhriat, kan laichinte leh kan ṭhiante chu duhsak a awl bik. Court Judge tân pawh, hmêlhriat chunga rorêltu nih aiin hmêlhriat loh chunga rorêltu nih a nuam zâwk a, dik taka rorèl pawh a awl.
Lal Davida kha ama chungchângah rorêltu a ni. Amah leh amah chu thi tûrin thiam loh a inchantir hmiah. Mahse, thi tura ro a rêlsak kha amah a ni tih a inhre miah lo. Hria se la chuan, a rorêlna pawh a nêm deuh ngei ang. A hnênah zawlnei Nathana rawn kalin mi pahnih chanchin Davida chu a hrilh a. Pa pakhat hausa deuh, ran rual pawh ngah deuh a awm a. A ṭhenawmah chuan mi pakhat rethei deuh a awm a, berâm pakhat chauh hi a vulh ve a, a duat êm êm a, mihring ang maiin a enkawl a ni. A ṭhenawm mihausa chuan mikhual a nei a, ama ran talh phal lovin a ṭhenawm pa berâm neih chhun chu a talhsak ta a ni…tiin a hrilh a. Davida chu thinrimin a alh ta hluai mai a, “Chu pa chu thi tlàk a nih chu!” a ti nghàl hmiah a ni. Mi hrang daih chanchin (3rd person) angin Nathana hian sawi lo se la chuan, Davida hian bùkna dik tak a chelek miah lo vang.
Kan hmêlhriat, kan laina leh ṭhian ṭhate chunga kan rilru put dàn ai mahin, mikhual leh hmêlhriat lohte chunga kan rilru put dàn hian kan mizia a târlang chiang zâwk. Kan mihringpui, abik takin mikhual leh hmêlhriat lohte chunga kan tehna chiah hi Pathianin keimahni min teh nân a hmang a, kan bûklung hman chiah hi keimahni bûk nân a hmang ṭhin a ni (Mathaia 7:1). Davida pawh hi mi dang daih (emaw a tih) chunga a rorêlna chiah chu ama chunga rorêlna a lo ni reng a ni.
Mi kan tehna chiah hi keimahni tehna atân hman a ni tih chu Estheri buah, Hamana leh Mordekaia chanchinah kan hmù a ni. Hamana chuan amah chibai bùk duh lo awm chhun a nih avângin Mordekaia chu a haw êm êm a, tihhlum hial a duh a ni. Amah chauh tihhlum pawh duh khawp lovin, Mordekaia chi zawng zawng tihhlum vek a tum ta a. Mordekaia khàihlumna tûr dawhsâng nên lam a siam vek tawh a ni. Mahse, zan khat thil thu lekah Pathianin thil a her danglam ta vek a. Chawimàwina a duh êm êm chu Mordekaian a chang a. Mordekaia khài hlum a tumna dawhsângah ngei chuan, amah Hamana chu khàihlumin a awm ta zâwk tih kan hmu.
“Mi khawngaih thei takte chuan khawngaih an la hlawh dâwn”(Mathaia 5:7) tih hi Pathian rorêl dân a ni tlat. Kan laichin hnài ni kher lo, kan mihringpuite chunga kan rilru put dàn leh anmahni kan tehna ang zêlin kan chungah Pathianin ro a rêl fo ṭhin tih kan hriat a pawimawh. “Pe rawh u, chutichuan pêkin in awm ang, ṭhahnemngai taka teh a, beng muk a, sawi muk a, liam zawih zawihin, in mal chungah an pe ang che u. In tehna ngài bawkin an tehsak leh dâwn si che u a.” (Luka 6:38).
Upa Dr. KL Biakchungnunga hi April 23th 1964 ah Rev. KL Vanngaia leh Pi Tlangmawii te inkarah a piang a. Zirnaah hian a graduate hnu-ah Pathian thu lamah pawh sulhnu neiin M.Div a zir zo va, M.A, M.Phil tha taka a zawh hnuah Ph.D pawh tha takin a zo leh a ni. Kum 1996 atangin Baptist Higher Secondary School (BHSS) ah Mizo subject a zirtir a, kum 2003-2008 chhungin Headmaster hna a chelh bawk. A lehkhabu chhuah te zinga mi hriat hlawh zual chu ‘Point of view – Volume I,II,III’ te an ni.
Discover more from NUN HRUAITU
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
